woensdag 25 maart 2015

Willem Smit het boefje.



Vonnis                                    

In Naam des Konings.                                  

  De Arrondissements-Regbank, zitting hebbende te Amsterdam,
Derde Kamer,
regt doende in zaken van Correctionele Policie
in het Eerste ressort;
Gezien hebbende het Proces-Verbaal
van den Commissaris van Politie
van het derde kanton dezer Stad
op den  25st mei 1842 opgemaakt ten laste
van --- en de dagvaarding namens den   Officier van Justitie 
op den    Juni 1842 beteekend aan
Jan van  Raalte en Willem Smit
Gehoord de aanklagte van den Officier, tegen de voormelde


Jan van Raalte oud 13 Jaren zonder beroep
geboren en wonende te Amsterdam en
Willem Smit oud 13 jaren geboren te Amsterdam

Gehoord de mondelinge verklaringen der Getuigen, ten verzoeke
van gemelde Officier gedagvaard,
Gehoord het Requisitoir van denzelven Officier, daartoe strekkende  dat

* naar aanleiding van art 384, 381 nr4, 395, 386 nr1, 66 begin, 67
* derde alinea, 55 en 52 van het Wetboek van Strafregt als mede art 207 in verband
* met art 227, 119, 116 van het Wetboek van Strafvordering, de beklaagden
* zullen worden verklaard te hebben gehandeld met oordeel des
* onderscheids, en mitsdien zullen worden verlaard Schuldig
* aan Diefstal, met behulp van inbreken van buiten, bij nacht en
* door Twee personen gepleegd, in een bewoond huis, en zulks ge-
* pleegd met oordeel des onderscheid, en dientengevolge veroordeeld
* tot ene gevangenzetting ieder voor de tijd van 3 Jaren en
* in de kosten op ieder hunner voor het geheel te verhlen en Excutabel
* bij lijfsdwang; met bevel dat de stukken van overtuiging in dezen aan
* den daarop regt hebbende zullen worden terug gegeven






















De vereischten der Wet in acht genomen zijnde;
Gezien art 384, 381 nr4, 395, 386 nr1, 66 begin, 67  derde alinea,
 55 en 52 van het Wetboek van Strafregt gelet op  art 207
in verband  met art 227, 119, 116 van dat Strafwetboek

Art 384
* Met dwangarbeid met eenen tijd zal gestraft worden, al wie Schuldig
* is aan dieverijen, gepleegd met behulp van eenige middelen bij het 4de
* mummer van art 381 vermeld, schoon zelfs het breken, beklimmen en het
* gebruiken van de valsche sleutels plaats gehad mogt hebben, in gebouwen
* perken of omschuttingen, die niet tot bewoning dienen, en tot geene
* bewoonde huizen behooren en wanneer ook het breken niet dan
* binnens muur geschied mogt zijn.

Art 381 nr 4
* Dat zij de misdaad begaan hebben, het zij met behulp van inbreken van
* buiten, of van inklimming of van valsche sleutels, in een huis, appartement
* kamer of woonplaats, die bewoond worden, of die tot bewoning
* dienen, of in deszelven aan hoorigheden enz.
Art 386 nr 1
* Met het tuchthuis zal gestraft worden, al wie zich schuldig gemaakt
* heeft aan dieverijen, in een der navolgende gevallen gepllegd
* 1e Ingeval de dieverij bij nacht, of door 2 of meer personen gepleegd
* is, of zoo zij gepleegd is, met slechts eene van deze twee omstan-
* digheden, maar tevens op eene plaats, die bewoond was of tot
* bewoning diende.
Art 66
* Wanneer de beschuldigde beneden de 16 jaar is, zal ect
Art 67 derde alinea
* Zoo het uitgemaakt is, dat hij met oordeel de onderscheids ge-
* handeld heeft, zullen de straffen uitgewezen worden als volgt
* Indien hij in de straf van dwangarbeid voor een tijd of in
* die van het tuchthuis vervallen is, zal hij tot gevangen zit-
* ting in een verbeterhuis veroordeeld worden, voor het die de
* op het minst  en voor de helft op het hoogst, van den tijd. Was
* voor hij tot een dezer straffen had mogen veroordeeld worden.

Welke artikelen door de President zijn voorgelezen
Overwegende dat uit de beëdigde verklaringen van
Twee getuigen, en de volledige bekentenis der beide
beklaagden wettiglijk en voldoende is bewezen, dat zij
zich in den avond van den 24 mei jl, omstreeks 10 uren
in de Halssteeg alhier, hebben schuldig gemaakt, aan het
bedrieglijk wegnemen van Drie petten, door middel van
het breken van een glasruit uit eenen  pettenwinkel
toebehorende aan den getuige Anth Bern. Brandt
Overwegende, dat de beiden beklaagden Dertien jaren
oud zijnde, overtuigend doen blijken, de daad te hebben
gepleegt, met oordeel des onderscheid
Overwegende dat zoo danig feit moet gequalificeerd worden
als diefstal door middel van braak, bij nacht, in een be-
woond huis, en zulks gepleegd met oordeel des onderscheids
Verklaart de beklaagden Jan van Raalten en
Willem Smit schuldig aan bovengemelde misdaad
Veroordeelt de alzoo schuldig verklaarden, tot eene
gevangen zetting in een huis van correctie ieder
den tijd van Dertig maanden, en in de kosten
van het proces, ieder in Solidum, invoerbaar bij lijfs-
dwang  En
Gelast dat de stukken van overtuiging aan de Eige-
naar, of regt hebbende zullen worden teruggegeven
Gewezen bij deRegtbank voorn. Derde Kamer
den vijtienden Junij 1842, door de Heeren Mr.
A. Backer jr. fungerend President, A.E. Penning
en F.L.H.J. Bosch van Drakenstein regters bij
die Regtbank en in het openbaar uitgesproken in tegen-
woordigheid van gezegde Heeren Regters, van Mr.
J. Messchert van Vollenhoven sub. Ofocier en
van Mr. D.A. Portielje PLaatsverv. Regter als
gecomm. Waarnemend Griffier
Waarna de ondertekening van de Heren volgt.

 









zondag 22 maart 2015

Willem Smit.

Willem Smit, niet bepaald een specifieke naam, maar het kon nog algemener natuurlijk bv Jan Jansen. Willem is mijn oudouder zoals dat heet. de volgorde daarin is vader (Jacobus Johannes), grootvader (Antoon Marie), overgrootvader (Willem), betovergrootvader (Antonie Josephus), oudouder (Willem). De eerste keer dat ik Willem tegenkom verblijft hij in Deventer. Hij is dan in het leger van Generaal-majoor Godin (Gerard)

Willem trouwt in Deventer op 7 mei 1780 met Franceina Heidemans. Francina is gereformeerd gedoopt op 15 december 1756 als dochter van Antonij Heidemans en Anna Catrina Venerik (Venig), In de huwelijksakte staat dat Willem Roomsch is en Francina Gereformeerd en was het even puzzelen waar ze waren gebleven, Het eerste kind van Willen en Francina word in Amersfoort geboren, Dit heb ik met hulp gevonden. Het is een zoontje dat de naam Johannes krijgt, Deze Johannes heb ik niet meer terug gevonden. Ze zijn echter niet echt lang in Amersfoort gebleven, het leger trekt verder nu richting Bergen op Zoom, Johannes kan natuurlijk onderweg overleden zijn, dus ergens tussen Amersfoort en Bergen op Zoom. Wel word in Bergen op Zoom hun 2e zoon geboren Anthonie Josephus op 23 augustus 1783 rooms-katholiek gedoopt. In  deze doop inschrijving word gelukkig vermeld waar de ouders oorspronkelijk vandaan kwamen Willem komt uit Langendernbach. Dit ligt in de Duitse gemeente Dornberg, deelstaat Hessen. En Francina uit Deventer.
Voor wat informatie over Langendernbach zie  http://mapcarta.com/18107908  


Doopakte van Anthonie Josephus in Bergen op Zoom.

Deventer rond 1650 


Langendernbach deelstaat Hessen

Volgende zoektocht is naar hoe het regiment van Godin is getrokken. 

Een klein stukje weet ik al. Omtrent april ging he 1e en 2e battalion va Godin van Sluis in Vlaanderen naar Deventer. Het 1e battalion vertrok begin november 1780 naar Utrecht 

zondag 1 maart 2015

Historische aanteekeninge betrekkelijk tot de Doopsgezind Gemeente te Langedijk onder de Boekhouder Dirk Keijzer




Historische aanteekeninge betrekkelijk tot de

Doopsgezind Gemeente te Langedijk

onder de Boekhouder Dirk Keijzer

[blad 1]
Voor berigt
Wanneer wij eens met een aandagtig oog 't beloop
van de dingen dezer wereld beschouwen zoo moeten
wij in verwondering worden opgetoogen over de ver-
anderlijkheit van alle tijdelijke dingen wanneer wij
dit alles in zijnen dagelijkzen loop zien zoo schij-
nt het zeer langzaam toe te gaen, maar wanneer
wij uit het geheugenis van ons korte leven uijt te-
rug denke is het of het zoo ten aanzien van onzer ver-
keering onder de menschen een andere wereld wort
die te vooren onze gemeenzaamste vrinden waren
die zijn weg en heeft als of zij nooijt geweest en zijn
daar andere die wij te vooren naulijks kende de voor-
werpe worde van onze dagelijkse verkeering het ene
geslagte komt en het andere gaet.
Slaan ik mijn oog op de tijt van nog geen agtien jare dat ik
het bestier van onze gemeente heb helpen waarnemen
geen een is er meer aan dit bestier die ik er toen aan
vond de leeraar is in dienst van een andere gemeente
[blad 2]
overleden vijf diakenen zijn ons door den dood ont-
rukt en dat gedeelte van onze gemeente welke op
Koedijk woonde is van tien tot op twee leden na uijt
gestorven, De veranderlijkheit van dit alles leijd mij op
tot het volvoeren van mijn tegenwoordig oogmerk
om onze gemeente nog gedagtenis na te laten voor
het nageslagt waar uijt zij den bloeij en het ver-
val van onze gemeente zullen kunnen nagaan en een
voorschrift kunnen vinden hoe dezelve in vroeger tijt
[b?vestiert] is de middelen die ik hier toe gehad heb
bestaan in eenige aanteekeninge van mijn groot-
vader en mijne vader de gelegentheijt waarbij dat
in dit werk aanvang om het zelve in een geregelde
order te brengen is voortgekomen uijt het verkoopen
van ons Kerkgebouw op Koedijk al het geen voor
die tijt is voorgevallen is betrekkelijk op bijde plaatse
als een gemeente maar nu het bestier alleen op
Langedijk is gekomen gaf dit aanleijding op een
nieuwe voet te beginnen en niet alleen een nieuw
Reekenboek maar ook een Nieuw Historisch boek
aan te leggen te vooren is dit werk nooijt in
[blad 3]
een geregelde orde geweest, ik hoop dan wie mijnen
vlijt aan te wenden om dit zoo ver te brengen als ik
kan in hoope dat mijne nakomelinge mij op dit
voetspoor getrouw zullen na volgen en zou altijt
hier op lette dat men in dit boek geen ontvang en
uijtgaaf schrijft nog in het andere boek het geen
Historische wijze is voorgevallen
De noodzakelijkheijt van een goed orde leeren wij best
kennen wanneer wij de zelve missen dit gemis is
de reeden dat ik mijn werk niet volleedig kan ten uijt-
voer brengen wanneer en wie de eerste aanleggers van
onze gemeente zijn geweest en hoe sterk hun getal
van leden was heb ik niet kunnen ontdekke het
eerste dat ik vind dat onze gemeente in wezen was
is in 't jaar 1666 hier meede zal ik beginne
en vervolgens tot het jaar 1702 overslaan van dien
tijt af meen ik ten minsten in staat te wezen om
een doorgaande opgaaf te kunnen doen door wat
leeraren den Doop in onze gemeente boeient is en wat per-
soonen de zelve ontvangen hebb
Het aanteekenen wie en wanneer men dit lid van
onse gemeente is geworden is iets dat ik mijn na-
koomelinge ten hoogsten aanbeviel want door
[blad 4]
hier in te missen raakt men buijten staat wan-
neer een lid onzer gemeente na een andere gemeente over-
gaat behoorlijke attestatie te kunnen verleenen.
De aantekeninge van het beroepen van leer-
aeren Copie van de beroepings brieven zelve als ook
van het aannemen van het beroep door den leeraer
zijn ook noodzakeleijk dat zij aan geteekent worde
hier kunnen veel gevolge tusschen een leeraar en gem-
eente uijt voorkoome dan men noodig heeft Regt
te weeten hoe het is toegegaan
De aanteekening van het gebooren worden der
kinderen van leeden onzer gemeente die niet gedoopt
worde is tot nog toe versuijmt maar is ook nuttig
om dat men bij gelegentheijt van ervenis altijt be-
ter kan wete van haar afkomst daarom zal ik dit
nu beginnen
Verder kan men altijt oordeelen wat er in of buijten
de gemeente voorvalt daar onze gemeente belang bij
heeft of zou kunnen krijgen het zal altijt nog
beter weze iets te veel aan te teekenen als te wij-
nig al heeft men er geen noodzakelijk belang bij zoo
kan altijt nog de nieuwsgierigheijt voldoen
[blad 5]
Zie daar waarde lezer een kort verslag van het oogmerk
waarom dit boek is aangeleijt ik hoop en wensch dat
mijn nakomelingen getrouw zullen wezen in het agtervolgen
van dit werk getrouwe leeraars en Diakenen zijn het
behoud van een gemeente
Dat de Heere dan zijn zeegen geve dat het onze
gemeente hier nooijt aan mag ontbreeke en in
de zelve nog veele zielen tot het Koninkrijk
van Christus moogen worde toegedaan
en zijn naam van veele mag worde besteeden gedient
en verheerlijkt is de hartelijke wens en beede
van [----] mede dienaar en broeder in Christus
Dirk Keijzer
Broek op Langedijk den 30 Januarij 1798
[blad 6]
Historische Aantekeninge
van de Doopsgezinde Gemeente
te Broek op Langedijk
Copie van de Acte van overeenkomst tusschen de
Regeerders te Broek op Langedijk en 12
Broeders onzer Gemeente in het jaar 1666

Wij Scheepenen en regeerders te Broek op Langedijk
bekenne ontvangen te hebben met consent van onze
Gemeente uijt hande van deze Navolgende onze
Burgers en Inwooners wesende alle Broeders van de
Menniste Gezintheijt als te weten Jan Dirksz Keijzer
Gerrit Klaasz, Sijmen Fransz, Aarjen Cornelisz Haas
Pieter Pietersz Werf, Jan Pietersz Werf, Aarjen Pietersz
Ellen, Jan Pietersz Ellen, Fedde Folkerts, Gerrit
Reijnderts en Dirk Frans ider der zelve een somma
van agt Carr. gl. a XL Grooten 't stuk zijnde te
zamen ses en 't negentig gul. voor welke voorsch-
reeven som wij voorschreeven Scheepenen dese voor
schreeven Persoonen en alle Menniste gezinde in onze
[blad 7]
Dorpe woonende belooven te bevrijden van het waken
en optrekken met het geweer tegen onzen vijandt
daar onze Dorpe van Broek alreede opgesteld is
behoudens dat alle Menniste in onze Dorpe van
Broek [3 doorgehaalde woorden] de coste van het koopen
van het geweer en 't geen daar aan dependeert
Insgelijks of het geviel dat wij Scheepenen wa-
kers tegen den vijand huurde en ook alles het geen
het alreede geeft dies aangaande gekost en voor-
taen nog meer mogte koomen te kosten zullen
betalen en opbrengen egalijk beneffens andere ge-
zintheeden in onze Dorpe in oorconde der waar
heijt is deze van twee van ons voornoemde Schepe-
nen uijt aller Naam en Last Respecueel onder
geteekent op Den 30 November 1666 mij pre-
sent secretaris aldaar
23 J: Warmenhuizen
Aris Germets
Jan Jacobs Zuen 11/30 Nats:
Deze acte berust nog bij mij onder de papieren
van onze gemeente maar is bij na versleeten
[blad 8]
wij zouden hier uijt kunnen besluijten dat onze Gemeente
in dien tijt in Broek uijt twaalf broeders boven
de 18 en beneeden de 60 jaren oud sterk geweest is
Aarjen Coprnelis Haas die hier onder voorkomt heeft
over zijne goederen viedecomis gedisponeert en de Adminis-
tratie der goederen aan de oudste Armenvoogt van ons Dorp
en de oudste Diaken van ons gemeente opgedragen
bij mijn vaders leevens zijn de Erfgenamen daar de laatste
toen van te Haarlem overleeden was eens weg geweest
en bij Publik Advertentie in de Courant stont er nog
een op die nu de laatste in graat is nooijt wist mijn
vader dat dit onder de Administratie der oudste Di-
aken of Armevoogt geweest was nog ook niet onder
hem toen heeft de Schotgaarder in Suijdscharwout
het waargenomen maar heeft zoo ik meen het nader
hand aan die van Broek opgedragen daar is nog een
Dam van de Suijdscharwouder Polder genaamt het
hazenest en een Akkertje agter de Huijze van broek
benoorden de Maijersloot genaamt het Butterakkertje
dat tot de goederen behoorden meer weet ik niet dat
hier van is geweest of te minsten nog overig is
[blad 9]
Nog berust onder de Papieren van ons
Gemeente een bijna versleeten Copie van een
Extrac uijt de Resolutie van
de Heeren Staten van Hollandt
ende Westvriesland en haar E:
grootmoogende vergadering genomen
op Woensdag en Donderdag Den
24 en 25 februarij 1672
Is ter vergadering geleezen zeekere requestte bij of
van weegen de Menno of Doopsgezinde in de banne
van oostzanen Westzanen Wormer Jisp Middelie
Oosthuijzen ende andere Dorpen en Plaatzen soor-
teerende onder westfrieslandt ende den Noorderquartie-
re aan haar E: grootmoogende gepredenteert houden-
de zij Supplianten betalende gelijk als alle andere
gehoorsame onderdane dezer provintie de ordinaris
en Extra ordinares zoo personeele als reele lasten
tot nog door haar E: grootmogende goedertierheijt
hadden genooten volkomen vrijheijt van haar Con-
stientie ende oeffening van haar Religie ende al
[blad 10]
hoewel zij Suplianten niet anders bij continuatie waren
verwagtende egter haar bekommert vonden dat zij luij-
den daar omtrent bewaart zoude moogen werde door de
orders bij de Heere gecommitteerde raden in 't voor-
schreeven quatier op 't wapenen van de opgezeetene ten
Platte Lande gestelt daar bij de Mennoosgezinde
booven de tien gulden voor ider persoon tot aankoop
van een goede Snaphaan bandelier en Zijdgeweer* tot
monture van andere nogh belast zijnde om zelfs in
persoon op de Monstering te moeten verschijnen
met een scharpe Spade en mande ook desnoods zijn-
de nevens andere hare wagten waar te nemen met ver-
zoek aangezien het verschijnen op de Monsteringe het
Waarnemen van de wagt enigsins Militaer ook voor
zoo veel de Menniniten ongeoorlooft is ende zij suppli-
anten ook daar inne niet garen zoude worde gecon-
ceert dat haar E: grootmoogenende hen luijden mitts betalen
de de voorschreeven tien gulden voor ijder Persoon en zoo
veel meerder als de Spade en mande komt te bedragen
van de Personeele verschijning op de monsteringe ende
het waarnemen van de wagt zoude gelieven te Dis-
ponseeren waar op gedilibereert sijnde is goedgevon-
den en vastaen dat de heere gecommiteerde raeden
*een snaphaan is een soort revolver
een bandelier is een soort leren sjerp waar de kogels in bewaard worden
een zijdgeweer : Elk blank wapen, dat in den gordel of aan een koppel op zijde gedragen wordt, dus degens, sabels, enz
[blad 11]
In 't een en ander qwartier zullen worden geautoriseerd
en gelast gelijk de zelve geautoriseert en gelast wor-
den bij deze omme ene begrooting te doen van sekere
Somme Geldt die bij Dispensatie van de voorschreevene
Supplitanten en de andere van de zelve gezindheijt zij
in de Personeele verschijning op de Monstering ende
het waarneme  van de wagt zoude konnen en behooren
getrokken te worden en daar van alhier ter vergade-
ring Rapport te doen om 't zelve na voorgaande
Approbatie van haar E: grootmogende ijder in den
zijne vervolgens ordentelijk ter Executie te stellen
zoo als te meesten Dienste van den Lande bevonden
zal worde te behooren
onderstant Accordeert met de voorsch:
Resolutie was ondertekent
J.Cert.van Baumont
[blad 12]
In 't jaar 1702 Den 8 December is den H.
Doop in onze Gemeente bedient Door den Leeraar
D. J. Soutman aan 5 persoonen Aris Jacobsz
Willem Jansz Bakker, Dirk Sijmonsz de Boer
Trijntje Pieters Rus, Dieuwer Fedder.
De 25 December heeft Cornelis Jans Keijzer
voor zijn eerste Reijs het H.Avondmael bedient
In 't jaer 1703 den 29 September is den H.Doop
bedient door C.J.Keijser aan Dirk Wullemsz Meester
Jan Wullemsz Klitsen?
In 't jaer 1705 Den 12 April is den H.Doop
bedient door den Leeraar Albert Jansz de Wit aan
Trijntje Jans Haks
In 't jaer 1706 Den 11 april is den H.Doop
bedient door den Leeraar Reijndert J. Lakeman
aan Trijntje Jansz Bos
In 't jaer 1707 den 10 April is den H.Doop bedient
bedient door den Leeraar Terk Loblekes aan Arij??
bouwens Slommer, Ariaentje Poulus, Grietje Bouwens
[blad 13]
In 't jaer 1708 Den 28 October is door den leer
aar Cornelis Jansz Keijzer als diaken in zijne
dienst bevestigt Frans Dirksz
In 't jaer 1709 Den 24 Maert is door onzen
leeraar Cornelis J. Keijzer den H. Doop bedient aan
Dirk Pietersz Duijnman en Dieuwer Fransz
In 't jaer 1710 den 27 April is door den Leeraar
Albert Jansz de Wit den H. Doop bedient aan
Sijmen Gerritsz, Grietje Crelis, Anne Pieters Rus
Den 2 November is door onzen Leeraar Cornelis
J. Keijzer Den H. Doop bendient aan Trijntje Dirks
Keijzer
In 't jaer 1711 Den 25 october is door onzen leer-
aar C.J. Keijzer Den H. Doop bedient aan
Willem Pietersz Ellen
[blad 14]
In 't jaer 1713 Den 7 Meij is den H. Doop bediend
door den Leeraar Dirk J. Kipper aan Cornelis
Jans Hack en aaltje Gerrits Hak
In 't jaer 1714 Den 2 April is tot Leeraar onzer
Gemeente verkooren Jan C. Keijzer
In 't jaer 1715 is door onzen Leeraar C. Jansz Keijzer
op den 7 April Den H. Doop bedient aan Louris
Pietersz Rus, Jan Pietersz Rus Antje J. Rus
op Den 24 November is door onzen leeraar Corn.
Jansz Keijzer den H Doop bedient aan Jan Dirksz
Keijzer, Jan Cornelisz de Vries, Jacob Pietersz Buijsman
Antje Dirkszm Trijntje Pieters, Dieuwer Dirks
In 't jaer 1716 is tot Diaken in onze Gemeente ver-
kooren Cornelis Feddes
In 't jaer 1717 Den 11 April is Den H.Doop
in onze Gemeente bedient Door den Leeraar
Reijndert J. Lakeman aan Willem Cornelisz Keijzer
Geurtje Jans, Trijntje Jacobs
[blad 15]
In 't jaer 1718 Den 6 November is den H.
Doop bedient door den Leeraar Pieter Klaasz
Huijbers aan Trijntje Jans Rus
In dit jaer is onze Nieuwe vergadersplaats op
Koedijk gebouwt het hout is volgens Accoort
geleevert door Aarjen Loosjes voor de Somma van
205 gl 30 st 2 penn. volgens Reekening hier van
nog voor hande en de eerste Predicatie is hier
in gedaan door Leeraar Cornelis Jansz Keijzer
In 't jaar 1721 Den 10 meij is door onzen Leeraar
Cornelis J. Keijzer den H. Doop bedient aan Willem
Arendsz Kroon, Dirk Cornelisz de Vries, Aaf Rus
Lijsbet Jans, Dieuwer Pieters
Den 7 November is door den Leeraar Maerten
Willemsz Den H.Doop bedient aan Jacob Arendsz
Kroon, Jacob Groenhart, Maartje Jans Rus
Den 12 Januarij 1721 is door den Leeraar Jan Cornelis
Keijzer getrouwt Dirk Corn. Keijzer met
Trijntje Pieters
[blad 16]
In 't jaer 1722 Den 25 December is tot Leeraar
onzer Gemeente verkooren mijn Grootvader Dirk
Cornelisz Keijzer zoon van den toenmalige Leeraar
C.J.Keijzer en door zijn vader in den dienst bevestigt
In dit jaar wiert onze Gemeente als Leeraars bedient
door Cornelis Jansz Keijzer als oudste geregtigt tot de
bedienig van Doop en Avondmaal en door zijn broeder
Dirk Jansz Keijzer en zijn zoons Jan C. Keijzer en
Dirk Keijzer als gemeene Leeraars en door Dirk
Gersen Bergen en Cornelis Feddes de Vries als Diakenen
In ;t jaer 1723 Den 16 Meij is door den Leeraar
Maerten Wullemsz Den H. Doop bedient aan Maartje
Frances
In 't Jaar 1724 Den 30 Julij is door den Leeraar
Willem Pietersz Rood Den H. Doop bedient aan
Dieuwer Willemsz
In 't Jaar 1725 Den 29 Meij is door onzen Leeraar
Cornelis Jansz Keijzer Den H. Doop bedient aan
Jacob Cornelisz de Vries
In 't Jaar 1726 Den 17 November zijn tot Leeraren
onser Gemeente verkooren Willem Cornelis Kejzer
en Dirk de Vries
[blad 17]
In 't Jaar 1727 Den 23 Maart zijn als Leer-
aren in hunne dienst bevestigt Willem Cornelisz
Keijzer, Dirk Cornelisz de Vries
en op Den 15 Junij daar aanvolgende Den H.
Doop bedient door den Leeraar Klaas Klaesz
Stoffels aan Willem Jansz Kliffen, Neeltje Wilems
en Maertje Dirks
In 't jaer 1728 Den 6 Junij zijn als Diakenen
in hunne Dienst bevestigt Gerrit Bouwens
Slommer, Jacob Cornelisz de Vries
Dien Zelve Dag is Door den Leeraar Klaas Her-
tog den H.Doop bedient aan Luijtje Aarjens
en Pieter Wagemaker
In 't jaar 1729 Den 26 Junij is Door den leeraar
Pieter Adriaansz Houttuijn den H. Doop bedient
aan Grietje
Den 4 December is door den leeraar Waling Ger-
rits Den H. Doop bedient aan Jacob Arisz
Jan Willemsz Bakker, Pieter Pieters Witlok
Geurtje Aarjens
[blad 18]
In 't jaar 1731 Den 9 Augustus zijn in onze
Gemeente tot den volle dienst of waarneming van
Doop en Avondmaal verkooren Dirk Corn. Keijzer
Willem Corn. Keijzer, Dirk Corn. de Vries behalve
van de drie voorschreeven Leeraeren bestont onze Ge-
meente nog uijt twee Diakenen Gerrit Bouwens Stom
mer op Koedijk en Jacob Cornelisz de Vries en te
zamen nog 52 leeden volgens de order van het A.B.C
Aaltje Gerrits Haks Dieuwer Pieters Werf
Aris Jacobsz Dieuwer Wullems de Vries
Anne Pieters Rus Garment Dirks Dirkmaat
Antje Jans Rus Gerrit Bouwens Stommer
Anne Dirks Keijer Guurtje Willems Gleijnis
Aagje Aarjens Boekjes Grietje Bouwens
Cornelis Dirksz Bergen Geurtje Jans Poskers
Cornelis Arendsz Kroon Wullem Janszen Bakker
Cornelis Willems Bakker Wullem Cornelisz Keijzer
Dirk Pietersz Duijnman Wullem Jansz Kliffen
Diewer Dirks Digter Jan Cornelisz Rus
Dirk Cornelisz Keijzer Jan Cornelisz Jonker
Dirk de Vries
[blad 19]
Jan Pietersz Langewerf Pieter Arensz Kroon
Jan Dirksz Keijzer Pieter Pietersz Rus
Jan Cornelis de Vries Pieter Jacobsz Wagemaker
Jacob Krelisz de Vries Pieter Schoorldam
Jacob Arisz Sijmon Dirksz
Jan Wullemsz Bakker Sijmen Gertsz
Louris Rus Sijmen Pietersz Werf
Maartje Huijbers Sijmentje Jans
Maartje Aarjens Posker Trijntje Fredriks
Maartje Jans Rus Trijntje Bos
Maartje Dirks de Vries Trijntje Jans Kaks
Neeltje Wullems Bakker Trijntje Pieters keijzer
Trijntje Jans Rus
Trijntje Rens
Het komt mij zeer waarschijnlijk voor dat onze Gemeente op deze
tijt in den grootsten bloeij geweest is wanneer ik
nagaan dat in 't jaar 1666 waarschijnlijk twaalf
broeders in oude Gemeente te Broek op Lange
dijk ware zoo denk ik dat er nu meer geweest
zijn ik zou voor zoo ver ik de famielje kan
nagaan vermoede van nu 17 of 18
[blad 20]
Wanner ik daar bij nog overweeg dat van 't jaar
1702 tot 1731 dat een tijt is van 29 jare 72 personen
in onze Gemeente gedoopt zijn
Daar van 't jaar 1731 tot het jaar 1760 dat over
een tijt is van 29 jaar niet meer gedoopt zijn dan
34 zoo verschilt dit de helft zoo dat ik hier
uijt besluijt dat onze Gemeente die nu uijt 32 leden
bestont voor het jaar 1731 in bloeij en na dien tijt
in verval geraakt is
In 't jaar 1732 den 16 Maart is den H. Doop
bedient Door onzen Leeraar Dirk de Vries aan
Simon Werf, Cornelis Wullemsz Bakker, Maertje Huijen
Sijmontje Jans
Den 23 Maert heeft onzen Leeraar Dirk Cornelisz
Keijzer voor zijn eerste reijs het H. Avondmaal bedient
In 't Jaar 1734 Den 3 April is den H.Doop bedient
door den Leeraar Klaas Hooijberg aan Sijmon
Kramer en Diewer Jans
In 't Jaar 1737 Den 14 April heeft onzen Leeraar
Dirk Keijzer den H Doop bedient aan Pieter Dirksz
Ellen, Jan Jansz Cassen , Trijntje D. Duijnenman
[blad 21]
In't Jaer 1739 Den 22 Maart heeft onzen
Leeraar Dirk C. Keijzer en Maartje Dirks
Ellen
In 't Jaer 1740 Den 10 April is door onzen Leer
aar Dirk C. Keijzer den H. Doop bedient aan
Cornelis Rus en Gerit Rus
Den 2 october is door den Leeraar Klaas Tijssen
Den H. Doop bedient aan Cornelis Jansz Keijzer
Klaas Kliffen en Maertje Louris Rus
In 't Jaer 1742 Den 30 September heeft den
Leeraar Klaas Cornelisz Tijsen Den H. Doop
bedient aan Jacob Garments
In 't Jaer 1743 Den 24 April is tot Diaken
onzer Gemeente verkooren Louris Pietersz Rus
In 't Jaer 1744 Den 27 September is door
Den Leeraar Cornelis Gerritsz Mijer den H.
Doop bedient aan Maartje Jans Rus
[blad 22]
In 't jaer 1746 Den 3 April is Den H.Doop
bedient door Willem Keijzer aan Willem Pietersz
Waagmeester, Louris Pietersz Rems, Cornelis Dirksz
Keijzer, Antje Pieters Kroon, Jannitje Jans Keijzer
Jantje Willem Keijzer
In 't Jaer 1747 Den 1 Januarij is tot Leeraar
onzer Gemeente verkooren Cornelis Dirksz Keijser
dog heeft na eenige tijt van beraad niet kunnen
goedvinden het zelve aan te nemen
ook is den H. Doop bedient door onzen Leeraar
Willem keijzer aan Lijsbeth Huijbers Digter
In 't Jaer 1750 Den 9 Januarij is door onzen Leeraar
Willem Keijzer in onse Gemeente getrouwt Dirk Ellen
uijt de Zijp met Jantje Keijser dogter der voorschre-
ven Leeraar
En zijn tot Diakenen onzer Gemeente verkooren
Cornelis Jansz Keijzer en Willem Jansz Kliffen
In 't Jaer 1751 is in onze Gemeente met den
H. Doop bedient Jan Willemsz Kliffen
[blad 23]
In 't Jaar 1753 Den 16 December is door den
Leeraar Jan de Bleijker der H. Doop bedient
aan Cornelis Jansz Rus en Maertje Pieters Kroon.
In 't Jaer 1754 Den 7 April is door onzen
Leeraar Willem Keijser aan Dirk Pieters Werf,
Dirk Jansz Dirkmaat, Cornelis Pietersz Kroon
Maertje Dirks Werf den H. Doop bedient
In 't Jaer 1755 Den 30 Maart heeft onzen Leer
aar Jan Jacobsz Hand het H. Avondmaal in
onze Gemeente bedient dit is voor de eerste Reijs
dat ik iets van dezen Leeraar vint aangeteekent
wanneer de zelve beroepen is heb ik niet gevon
den hij was een man die altijt te Alkmaar ge
woont heeft en van onze gemeente als Leeraar be
roepen was zonder tractement en heeft tot het
Jaar 1790 onze gemeente bedient zoo veel als de
lust tijt en omstandigheeden toelieten
den zelve Dito is ook tot Diaken in onze Gemeente
verkooren mijn vader Cornelis Dirksz Keijzer
en naderhandt in zijn Dienst bevestigt door on
zen Leeraar Willem Keijzer
[blad 24]
In 't Jaar 1757 op Paasch is door onzen Leeraar
Willem Keijser den H. Doop bedient aan Antje Dirksd
Werf en Maartje Jacobs de Vries
In 't Jaar 1759 zijn Klaas Dirksz Duijn en
zijn vrouw Diewertje Alberts met hun Attestatie
in dato Den 2 April uijt de gemeente van Texel tot
onze gemeente overgekomen.
In 't Jaer 1762 Den 30 Meij is tot Diaken op
Koedijk verkooren Cornelis Jansz Rus en in zijnen
dienst bevestigt door onzen Leeraar Jan Handt
In 't Jaar 1766 Den 23 Maert is door onzen Leer
aar Jan Handt den H. Doop bedient aan Jantje
Willems Waagmeester
In 't Jaar 1769 Den 29 Maart is door den Leer
aar Jan de Bleijker den H. Doop bedient aan
Jantje Dirks Ellen.
[blad 25]
In 't Jaar 1770 Den 22 April is door den
Leeraar Jan de Bleijker den H. Doop bedient
aan Dirk Bergen, Pieter van der Werf, Jan
van der Werf, Cornelisje Jacobs de Vries, Neeltje
Jacobs de Vries
In 't Jaar 1771 is tot Leeraar onzer Ge
meente verkooren Gerbrand Valter woonende te
Hoorn, deze Persoon had lust en genegenheijt
tot het Leeraarampt en heeft door Recommandatie
van Dr. Jan de Bleijker die te Alkmaar Leeraar
was zijn eerste predicatie gedaan te Koedijk
uijt Matt: 13 vs 45 en 46 wederom is het Koninkrijk der
Hemelen gelijk een Koopman die schoone Peerle zoekt
de welke hebbende een Peerel van groote waarde ge
vonden ging heenen en verkogt al wat hij hadde en
kogt de zelve
Naderhand heeft hij nog een Predikbeurt op Langedijk
waargenomen, waar op dat onze Kerkenraad en broeder
schap besloot hem met algemeene stemme tot nieu
we leeraar te verkooren om 's Jaarlijks enige
Predikbeurten in onze gemeente waar te nemen.
[blad 26]
zonder bepaling van enig tractement Als dat de
Reijskoste die hij Noodzakelijk moest make om van
Hoorn tot ons te koomen en te rug hem uijt de
gemeentens Kas of van zosietijts Diakenen zoude
worde vergoed maar dit is bij uijtslag van zake voor
onze Gemeente geweest. Die het in het Jaar 1773
op een andere wijze van de Sosietijt heeft weten te
krijgen.
De brief waar in of daar meede hij diT beroep
heeft aangenomen is nog voorhande en van de na
volgende inhoude
Leeraren Diakenen en broeders onder de
Mennoniten te Lange en Koedijk
Genade en vreede zij uw bij aanvang en voort
gang Rijkelijk geschonken om Jesus wille amen
In Antwoord op de Laatste van Do de Blij
ker dient dat ik mij verpligt agt mijn beroe
ping aan te nemen om dat ik mij onderzogt
hebbende en de aanneming mij het naaste is om
meer dan een reeden.
[blad 27]
Mogt het nu zijn dat die God die mij tot
hier toe gebragt heeft mij verder gelieft te on
der steumen en mij de noodige vereijste bekwaam
heijt gelieve te geven tot een werk van een groot
belang gelijk dit is kan ik dan Geen konsten
bendie----- of sijn werk in Kooper of houd tot de
opbouw van den Tempel toebrengen ock al was
het de Meniste dienst indien het God behagen
mag indien er maar enige Zondaars ontdekt en
indien ik voor mij zelve daar van maar een
gewenste vrugt mag hebbe dan zoude alles tot
mijn blijdschap strekke - wel nu de Heere die
een ontvermer is helpe ons en geve ons zijne ge
nade op dat de hoorders en de Prediker ondervinde
mooge dat de Heere vriendelijk en goed is

Na Hertlijke Groetenis
Hoorn 29 maart Waarde vriende en uw alle
het noodige toegewenst te heb
ben ben ik Uwe Dienaar en
Broeder Gerbrand Valter.
[blad 28]
Den 26 Meij daar aan volgende heeft hij als nu
onzen Leeraar geworden zijnde zijn Intrede predi
catie gedaan op Langedijk over de woorden van Paulus
in Corint: 2 vs 1:2
Ende ik Broeders, als ik tot uw gekomen ben
de ofte van wijsheijt uw verkondigende het getuijgenis
se Gods want ik en hebbe niet voorgenomen uijt
te weten onder uw dan Jesum Christum en dien gekruist
Den 24 Meij 1771 dus twee dagen van te vooren
maakte onzen andere Leeraar Jan Handt die te
Alkmaar woonde bij Missive aan onzen Kerkeraad
bekendt dat hij in 't vervolg voor het Kerkbestier
voor zoo ver hij hier in van te vooren deel gehadt
hadde bedankte
ons gemeente was ook al zedert verschijden jaere
maar door twee Diakenen bestiert geweest als Corn:
Rus de oude op Koedijk en mijn vader Corn:
Keijzer op Langedijk Cornelis Rus vont nu goedt
om te bedanken zijn Levens geeste begonden te
verminderen zoo dat hij geheel lusteloos zig wijnig
begeerde dat deze post van jonger mogt werde
opgedragen.
[blad 29]
het scheen bij deze gelegenheijt niet ongevoegelijk
om te zien of men op ider plaats twee Diakenen
kon krijgen dus wiert dan opden zelven dag dat
onzen Niewen Leeraar zijn Intrek gedaan had aan
de Broeders verzogt om nog een Diaken bij mijn
vader op Langedijk en twee Diakens op Coedijk te
verkiezen de verkiezing viel op Langedijk op
Pieter Ellen die hier voor bedankte dat op de Lange
dijk voor die tijt alle uijtzigt benam om een ander te
krijgen op Koedijk op Willem Pietersz Waagmeester
die het voor een jaar aannam en op Cornelis Rus
de Jonge die het voor twee Jaar heeft aangenomen
Dese twee laatste Diakenen zijn zondaags daar
aan volgend op Koedijk in hun dienst bevestigt
door de Leeraar Jan de Blijker
In 't jaar 1771 den 7 Julij bestont onze ge-
meente uijt de navolgende Leeden
te Alkmaar
Dirk de Vries Emeritus Predicant in
onze Gemeente
Diewer Willems Bakker zijn vrou
[blad 30]
op Langedijk als op Koedijk als
Diaken Diaken
Cornelis Keijzer Willem P: Waagmeester
Als Broeders Cornelis Rus de jonge
Dirk van der Werf Als Broeders
Pieter Ellen Sijmon Moolenaar
Jan W. Bakker Cornelis Rus de Oude
Dirk Jansz Dirkmaat Jan Sijmonsz Moolenaar
Dirk Bergen Als Susters
Jan W. Kliffen Lijsbet Huijbers
Pieter van der Werf Maartje Louris Rus
Jan van der Werf Maartje Jans Rus
Als Susters Antje Pieters Kroon
Diewer van der Werf Jantje Willems Waagmeester
Trijntje Rem Cornelisje de Vries
Maartje D. Ellen Neeltje de Vries
Maartje Jb de Vries
Antje D. van der Werf
[blad 31]
uijt deze Aantekening blijkt dat onse Ge
meente toen bestont uijt 31 leeden Klaas Duijn
en Dieuwertje Albert zullen waarschijnlijk toe al
van Langedijk vertrokken zijn geweest, schoon ik
vint dat zij in 't Jaar 1772 Den 2 Januarij met
hun Attestatie wederom aan de vriesse Doopsge-
zinde gemeente daar zij van gekomen waren zijn
overgedragen.
Onze twee leeraars Jan Hand te Alkmaar en
Gerbrant Valter te Hoorn zijn hier ook niet ge-
telt want deze zijn Leeden gebleeven in die ge
meentes daar zij woonden.
In ;t Jaar 1773 Gerbrand Valter tot nog toe
het Leeraar ampt bij ons waargenomen heb-
bende zonder geregtigt te zijn tot de bediening
van Doop en Avontmaal
[blad 32]
I sop den 22 Augustus te Langedijk met oplegging
den hande in den Dienst bevestigt door den Leeraar
Jan de Blijker predikende over de woorden van
Paulus 1 tim: 4 vs 16 hebt agt op uw zelven en op
de Leer volhert in dezen want dit doende zult gij
uw zelve behoude en die uw hooren
Den 5 September daar aan volgende heeft Gerbrand
Valter voor zijn eerste Reijs het H. Avontmaal in
onze Gemeente bedient
Wanneer de vriesse Doopsgezinde sosietijt is opgezegt
ben ik van de schrijver van het Sosietijts Boek
Cornelis Bruijnvis onderregt dat in de Sosietijts boeken
niet te vinden is waarschijnlijk is ons gemeenten
van de eerste aanleg der Sosietijts of der Gemeente
hier een Lid van geweest maar nu kreeg onze
Gemeente hier een bezonder belang bij
ik vind er dan nu op dit Jaar het eerst iets van
aangetekend wij hadden in vroeger tijt 30 gulden
's Jaarlijks aan de Sosietijts kas gecontribueert
De leeraren onder gemeentens der sosietijt behooren-
de en in onze Gemeente dienst doende wierde de
Reijskoste uijt de sosietijts Kas vergoed maar
onze Contributie was me al enige tijt tot op volg:
[blad 33]
nu 's Jaarlijks ingetrokken bij het beroepen
van Gerbrand Valter die te Hoorn woonde en Reijs
koste moest meke om bij ons te koomen wist men
niet hoe dit aan te leggen dit was geen buijten
Leeraar maar ons eijgen dus konde die Reijskoste
niet gevoeglijk ten laste van de zosietijt gebragt
worde onze Gemeente had zig bij het beroepen tot
het betalen der Reijskoste verbonden dus vint ik
nu op dit jaar wat weg hier toe wierd ingeslagen
Namelijk om zich van de Contributie van 30
Gul: te ontrekken en 's Jaarlijks om 50 Gulden
te versoeken uijt de zosietijts Kas tot onderhoud
der Arme en der Godsdienst 't welk door meerder
heijt van stemme op de zosietijts vergadering is
beslooten
In ;t Jaar 1774 Den 20 Maart is den H. Doop
bedient door den Leeraar Jan de Bleijker aan
Jan P: Kroon en Jan C. Keijzer bijde woonende op
Koedijk
In 't zelve Jaar is ter vergadering van de Heere
State van Holland en Westvriesland Door de
Zosietijts Diakenen Rekest gepreesenteert waar
in onze Gemeente onder andere was begreepen
[blad 34]
ter bevordering van het onderhoud der Arme waar
op den 18 Maart 1774 een gunstige resoluties
Gevallen volgens de inhout der copie hier van onder
ons Gemeentens Papieren berustende woordelijk
de volgende inhout
De Staaten van Hollandt en
Westvrieslandt
Doen te weten alzoo ons te kennen is gegeven bij
de algemeene of Zosietijts Diakenen der Negen
tien vriesse Doopsgezinde Gemeentens in Noordhollandt
namelijk \tot Amsterdam in de kerk de Zon, te Hoorn
Alkmaar Zaandam Westzijde Wormerveer Medemblik
Edam Westzanen Aalsmeer op Wieringen Texel de
Burg Waal en Oosterendt de Helder en Huijsduijne
tot Oude Niedorp Twisk en Abbekerk Lange en
Koedijk Oosthuijzen Medemblik en Axwijk Barsinger
horn en Kolhorn en Venhuijzen als geqwalifiseert
van en uijt gemelde sosietijt door de afgezondene
van gemelde gemeentes bij een vergadert geweest
tot Alkmaar den 9 Junij van 't gepasseerde Jaar
[blad 35]
1773 De voorschreeven gemeentes van tijt tot tijt
haar meerder beswaart vonden met zoodanige laste
in hare bezondere Huijshouding waar door zij met
Reeden bevreest ware dat veele van haar zoo niet
alle na verloop van Korte tijt zouden moeten on-
dervinde dat de Arme haarer Gemeentens door ge-
brek aan voorraat zouden moeten vermindert wor-
de in de vervulling van haere noodwendige behoeft
tens. Waarom Supplianten in voorschreeeven
kwaliteijt en wel speciaal als gekwalificeert van
het gandsche Lichaam deser Sosietijt om voor en in
hare plaatze bedagt te zijn op zoodanige middelen
als ten minsten tot enig soulaas in hare vermin-
derende omstandijgheeden zouden kunnen dienen onder
welke soulagementen de Suppli: ook meenden te
behooren de navolgende vier Avuculen? waar omtrent
zij haar zelve oodmoediglijk keerde tot ons deemoe-
dig versoekende van ons
voor Eerst de Approbatie wegens het geen ver-
rigt was aangaande zoodanige goederen en Effecte
als voor dezen waren Nagelaten bij Persoonen den
Respective Gemeenten Geallumenteert of on-
derhouden
[blad 36]
ten andere het Regt om eijegendom te aanvaarden
Zoodanige goederen en Effecten als de Geallumenteer-
de Persoonen bij het begin van de Allumentatie
of staande de Allumentatie kwamen te Erven
ten Derde de vrijheijt te moogen hebben om te ge-
nieten de Zuijvere vrugten der Cappitaelen of Effecten
door de Allumentante in eijgendom verkreegen staan
de de Allumentatie der Diaconen van zoodanige ge-
meente waar in dit Plaats had, dog ook niet lan-
ger als zij Supplianten van zoodanige gemeenten
wierden geallumenteert ook niet te booven gaande
het geen door Diacenen was verschooten voor zoda-
nige geallumenteerde
ten Vierden dat de Respective Diaconen zoude
hebben en behoude het Regt om ten alle Tijde
aan de Geallumenteerde perzoonen tot beter staat
koomende te moogen vorderen zoodanige Penningen
als door Diaconen waeren verschooten voor de Allu-
mentante en bij aldien de zelve in gebreeke blee-
ve ten opzigt van de voldoening dat dan des
zelfs Boedel in Cas van overlijden daar vooraan
sprakelijke zoude zijn en blijve
[blad 37]
Namende sij Supplianten te meerder vrijheijt om 't
booven en vooren gemelde aan ons voor te dragen voor
als de Sosietijs gemeentens alzoo reeds een en....
genante onder hare sosietijt deze vrijheijt van ons
had verkreegen in gelijkheijt met die der Publike
Kerk als ook die der Remonstrantsgezinde biddende
derhalve dat het ons mogt behaagen 't vooren staan-
de in Diliberatie te neemen en gunstig des weege
te Resokveeren
Zoo is het dat wij de zaaken en het versoek voor
schreeven overgemerkt hebben en geneegen weesende
ter beede van de supplianten uijt onse Regt weten
schap souverijne magt en Autoriteijt en Conformi
teijt van onze Resolutie van de 6 Junij 1733 de
suppl: in hunne Respective qualiteijten voor zoo
wij de zelve laten bij deezen bij het Regt ende
Posessie welke zij gexerseert en geacquireert hebben
te opzigt van de goederen nagelaten door Persoonen
door haar gealumenteert en zonder Kinderen of
verdere Desentente overleeden zonder daar in enig
Prejuditie te Lijden of ook enige Reclame Subject
te zijn wegens het geen zij uijt dien hoofde reeds
[blad 38]
hebben genooten en belangende het toekoomende de res-
pective supli: in Convormiteijt van onze resolutie
van den 17 desember1766 en 16 Junij 1751 hebben geaut
riceert en gekwalificeert zoo als wij de zelve Autori
seeren en qwalificeeren dij desen om voor hen en hunne
Succeseuren in der tijt q:q: te moogen houden Erven
en na zig nemen het geen zal worden nagelaten
door enige Persoonen bij haar geallumenteert of opge
voet wanneer die persoonen koomen te sterven sonder
Kinderen Kinds Kinderen en verdere Dessendente na te
Laten ter ware de zelve uijtkoop van Allumentatie
hadde gedaan zonder uijtzondering hoe op wat tijt
of van waar de nagelaten goederen door al de booven
gemelde persoonen zijn geaquireert aangeërft 
of de zelve aanbestorven mittsgader om de geringe
middeltjes welke de Kinderen of bejaarde persoonen
die door de Supplianten Reeds worden geallumen
teert zullen worde voor den tijt van der zelver op
voeding of allumentatie eijgen of aanbestorven zoude
moogen zijn voor hun q:q: te mogen behouden
daar onder nogtans niet begreepen het geen de zelve
[blad 39]
Kinderen of bejaarde persoonen geduurende ......
opvoeding of Allumentatie bij Erfenisse Legaaten
of gifte verkreegen zoude moogen hebbe behoudens
Nogtans dat de Supplianten daar van de vrugten
zullen genieten zoo lang de zelve Kinderen of bejaarde
Persoonen door haar zullen worden geallumenteert of
opgevoed en langer niet en dat ingeval een bejaard
Persoon kind Kinderen en verdere desendente hebbende
door de suppli: worden geallumenteert en dat aan dezelve
geduurende die Allumentatie eenige Erfenisse Legaat
of gift welke aan deze opkomt door de Suppliante
ontvangen word bij het overlijden van zoodanig een be
Jaart persoon van de opgekoomen Erfenisse Legaat
of gifte welke aan de dessentente zal worden uijtge
keert af te trekken en voor haar q:q: te behouden 't
montant der Allumentatie bij den overledene bejaarde
Persoon genooten zonder dat de gemelde aftrekking ..
ter enigsins verder als de voorsz: alumentatie zal mooge
werde gexxtendeert
en gelasten een ider die het aangaan zal zig na
dezen te Reguleeren gedaan in den haag onder
[blad 40]
onse groote zegel hier aan doen hangen Den 18 Maert
in 't Jaar onses Heer en Zaligmakers Duijsent
Zevenhondert vier en zeventig
was geteekent
W: Bentink vt
onder stond ter ordonatie van de Staaten
was geteekent
C. Clotterboke
In dato Den 26 meij 1774 heeft de kerkenraad van
onze gemeente Missive ontvangen van de Doopsgezinde gem
eente te Amsterdam vergaderende bij de tooren en het
Lam* van in houd dat de kerkenraad der voorschree-
ven gemeente een Resolutie genomen had om geen
Leeden van andere gemeentens bij hun aan te nemen
ten zij er 10 Jaren Borg voor den zelver Allumen-
tatie gesteld word 't welk zij ook voor Leden uijt hunne
gemeenten na andere gemeentens overgaande uijt biede
*Amsterdamse Doopsgezinde gemeente Lam en Toren
[blad 41]
Dit voorbeeld bragt ook de andere Doopsgezinde
gemeente vergaderende in de Zon te Amsterdam
in de Noorderkerk om het op gelijken voet bij
Missive van de 27 September 1775 na te volgen
om reedenen dat anders .. zoodanige leeden die uijt
andere Gemeente te Amsterdam kwamen woonen
en in de gemeente van het Lam anders niet te regt
kunnende koomen zig al te maal na de Gemeente van
de Zon zoude Keeren
van tijt tot tijt is dit voorbeelt hoe verderfelijk
ook voor het Doopsgezinde Lichaam in het algemeen
van andere Gemeentens navolgt als te Rotter
dam Hoorn Blokzeijl en zoo voort
In 't Jaar 1775 zijn er enige verschillen gereesen
tuschen Jan Bouwens en Klaas Dekker ter eenre
en de Kerkeraad der gemeente ter andere zijde
over de gronteijgendom van het Kerkgebouw wn
haar Huijze waar door Schout en Schepenen
de volgende uijtspraak is gedaan
[blad 42]
Wij Schout en Schepenen te Broek
op Langedijk doen kond en kenne dat voor ons
gekomen en gecompareert zijn Cornelis Dirksz Keij
zer en Dirk Cornelis Bergen als gecomitteerde uijt
de Mennonite gemeente te Broek voornoemt ter eenre
en Klaas Jans Dekker en Jan Jannisz Bouwens
mede burgers en Inwoonders onser voorschreeven plaats
ter anders zijde alle tesamenlijk tenteerde een beklag
over Differente verschillen tusschen haar lieden geree
zen Zoo is't dat wij Schout en Scheepenen en
Regeerders van Broek voorn: gesien en geexcumineert?
hebben de transport brieven van de woonhuijzen van
Klaas Jansz Dekker en Jan Jannisz Bouwens
en eijndelijk gehoort hebbende te Respektive
parteijen voor hun wel Edele Agtbaarheeden ge
Compareert sijnde hebbende op de vrijwillige over
gift van de zelve parteijen tot voortcoming van
procedurig ...nagement van verdere coste op ver
zoek van wederzijde ongeprojudiceert een ijder in
zijn Regte en priviliegen uijtsprake gedaan zulle
doende door deze
[blad 43]
Eerstelijk dat het Dakdruijpen van 't woonhuijs
Klaas Jansz Dekker zal gereekent worde oostwwarts
daar 't vlarinzingeltje staat Zuijd en Noort tuschen
de Lindeboom van de vermaning en het voorschreeven
woonhuijs
ten tweede 't Erf van de vermaning moet gereekent
worde 6 voet Breed benoorden de vermaning langs
buijten 't Dakdruipzel van de agterwal af west:
waars gemerkt met een Paal
Den Derden de kerkmeesters van de vermaning
moeten zetten en onderhouden een schaapehekje hoog
2,5 voet en niet hooger van de Noordoosthoek van
de vermaning langs mits het zoo te behekken als het
tegenwoordig behekt is tot wederzeggen van Kerkmees
ters van de vermaning met Comminicatie van Schout en
Schepenen van Broek
[blad 44]
ten vijfden zal Klaas Jansz Dekker en Jan Jannisz
Bouwens toegelaten worden een overgang over de grond
eijgen gang van de vermaning tot de beere straat toe
mids zonder benadeeling van Imant of kennelijk
wederzeggen van Schout en Scheepenen
ten sesden en laatsten dat daar meede alle differente uijt
hoofde voorschreeven tusschen hun geresideert hebben zul
len zijn af doot en te niet sonder enige Rederve en
worden wedersijdze Parteijen voor zoo veel des noods
in de inhoude der voorschreeven uijtspraak vrijwil
liglijk gecondemneert
Aldus op de overgifte gearresteert den 28 Maart
1775 en de uijtsprake gedaan op den 4 Junij 1775
ter ordenante van de Schout en Scheepenen voor
noemt In kennisse van mij Secretaris
Jacob Roozee
Na gedaan Collatie is deze in alles met
het protocol Register 7 pagina 400 accordeeren-
de bevonden 't welk getuijg J.Roozee
Secretaris
[blad 45]
In 't Jaar 1775 Den 23 April is na voorgaande
goedkeuring van de Broeders onzer Gemeente den H Doop
bedient aan Jan Dirks Keijzer door den Leeraar Joh
annes Pieters Staneke bij geleegenheijt dat hij op het
Ziekbed lag en hem over het lang uijtstelle van de
zelve beswaart vont en is de 26 Dito daar aan
volgende overleeden
In 't Jaar 1777 Den 7 September is Den H Doop
bedient door den Leeraar Jan de Bleijker aan Maartje
C. Bies
In dit Jaar waeren nog als Leede onzer gemeente
op Langdijk als Susters Jan P. Kroon
als diaken Trijntje Rens Jan C. Keijzer
Cornelis Keijzer Maartje Ellen Als Susters
Als Broeders Maartje D. Werf Maartje L. Ries
Dirk P. Werf Antje D. Werf Antje P. Kroon
Jan W. Bakker op Koedijk Jantje J. Waagm[eester]
Dirk J. Dirkmaat als Diakenen Cornelisje de Vries
Jan W. Kliffen Cornelis P. Kroon Neeltje de Vries
Klaas J. Kliffen Cornelis J, Rus Maartje C. Bies
Pieter D. Werf Willem P. Waagmeester
Jan D. Werf als Broeders
Dirk Bergen Sijmon Moolenaar
Jan S. Moolenaar
[blad 46]
Dus te zamen 27 Leeden van de 3 Diakenen op
Koedijk wisselde 's Jaarlijks een af maar ik weet nu
niet wat twee van de drie op dien tijd in bestier ware
In 't Jaar 1778 Den 22 Maart heeft Gerbrand Valter
bij gelegenheijt van zijn beroeping in de Gemeente
te Edam zijn afscheijds Predicatie bij ons gedaan over
de woorden van Paulus 1 tessa: 2 vs 8 en 9
Alzoo wij tot uw zeer geneegen zijnde hebbende uw ge.....
willen meede deelen, Niet alleen het Evangelieën Gods
maar ook onze eijgen Zielen Daarom dat gij ons lief
geworden waert want gij gedenkt Broeders onzen
Arbeijt en moeijte want Nagt ende Dag werkende
op dat man Niemant onder uw zouden Lastig zijn heb
ben wij het Evangelium Gods onder uw gepredikt
In 't Jaar 1779 Den 4 April heeft den Leeraar Jan
de Bleijker oud Ruijm 71 Jaar den H Doop bedient
aan mij Dirk Keijzer oud Ruijm 20 jaar Predicerde
over de woorden van Paulus Col: 3 vs 1 en 2
Indien gij dan met Christus opgewekt zijt zoo zoekt
de Dingen die booven zijn daer Christus is zittende
aan de Regterhand Gods bedenkt de dingen die booven
zijn en niet die op de aarde zijn
[blad 47]Na het verlies van onzen Leeraar Gerbrand Vlater
en de ouderdom en verswakking van Do Jan de Bleijker
te Alkmaar die inze Gemeente in de Laatste Jare
in zonderheit in de wintertijt veel Dienst gedaan had
begon onze Gemeente meer en meer in de Noodzakelijk
heijt te komen om na middelen om te zien om wederom
een ander Leeraar te krijgen maar men kon niet weer
een Valter vinden die de Gemeente ter Liefde of ten
minste voor een Liefde Gift die na het vermoogen van
de Gemeente zonder enige bepaling wel eens 20 gl maar
de meeste tijt 30 gulden booven de Reijskosten die ge
woonlijk digt bij de 40 gulden waren beloopen heeft
wou bedienen
Egter deed zig in dit Jaar van 1778 nog een gelegenheijt
op Jacob de Bleijker had zig van zijn Jeugt af min
of meer op de Studie toegelegt en was genegen zijn
eerste predicatie in onze Gemeente op Langedijk te
doen het welk geschiede op den 22 November deszelven
Jaars Predicende over de woorden Joan: 14 vs 23
Jesus Antwoorde en zeijde tot hem zoo iemand mij lief
heeft die zal mijn woort bewaren ende mijn vader
zal hem lief hebbe en wij zullen tot hem koome
en wooninge bij hem make
[blad 48]
Na dat hij den predikdienst vervolgens dien winter in
onze gemeente waar nam gaf dit onze Kerkeraad aanleij
ding om na middelen om te zien om enig tractement te
kunnen geven zij resolveerde dan om op de sosietijts
vergadering van 't Jaar 1779 die toen te Hoorn was te
versoeken om bij de 50 gulden die zij nu Reeds enige Jare
genooten hadde mog te moen genieten 200 gulden name
lijk 25 gulden voor den Armen en 225 gulden tot het beroepen
van een Leeraar
Dir versoek wiert ter vergadering niet op beslooten maar
de Commissie wierd aan Sosietijts Diakenen opgedra
gen om nader onderzoek op de toestant van de gemeente
en de bekwaamheijt van Jacob de Bleijker te doen
De Sosietijts Diakenen scheenen zeer geneijgt om dit dra
gende te houden want onze gemeente wier onder de hant
Reeds bedient maar de Gemeente van den Ilp die ook
viekant was sloeg het oog op Jacob de Bleijker dit
wakkerde de zosietijts Diaken zoo veel aan dat zij
beslooten onze Gemeente 220 gulden toe te staan
waar op dat onze Gemeentein ;t jaat 1780 Den 20 Jan
uarij voortging met het Beroepen van Jacob de Bleijker
als onzen Leeraar
[blad 49]
Er is nog een Copie van de beroepingsbrief voorhande
die van de volgende inhoud is
Jacob de Bleijker Geagte vrind en Broeder in
Christus
Dese Dient om uw kennis te geven dat gij door Dia
kenen en Broeders der mennonite Gemeente van Lange
en Koedijk met algemeene stemme en volkoomen ge
neegen zijt beroepen tot opziender en Leeraar hunner
Gemeente vermits gij uw onderwerpt om eens ondersoek
te laten doen of gij voldoent Antwoort kunt geve
op enige vrage aangaande de Leer der ware menno
niten zoo Ja of gij dan genegen zijt om volgens de
Leer der Algemeene Belijdenisse te Prediken en te
onderwijzen en ider Zondag en feestdag beurt om
beurt op Langedijk en Koedijk eens te Predixen
uijtgezondert enige beurten meest in de Soomertijt
dog onbepaalt hoe veel op welke de Diakenen de
Vrijheijt behoude om enige Leeraars te versoeken zoo
veel en wien het haar gelieven zal en gij zult ver
pligt zijn zoo een der versogte Leeraars zijn beurt
[blad50]
vroegtijdig afneemt in zijn Plaats bij ons waer te nemen
gij zult ook verpligt zijn Bejaarde Persoonen nog
geen Lede van onze Gemeente zijnde en tot ons behoor
de te vragen of zij ook genegentheijt zoude hebbe
om Leeden onzer Gemeente te worden zoo Ja haar daar toe behoor
lijk onderwijs te geven en de Minderjarige ook na behoo
ren te onderwijsen indien gij aanneemt dit voorschreeven
Na uw swak vermoog onder 's Heeren Zeegen te
Volbrengen zoo belooven de Gemeente van Langedijk
en Koedijk uw een Somma van 250 gulden ieder Jaar
voor uw Dienst te versorgen
Broek op Langedijk Cornelis Keijzer
Den 20 Februarij 1780

De Brief waar in dat dit Beroep wiert aange
noomen is nog voorhande en van de volgende
inhout
Cornelis Keijzer
Veelgeliefde vrind en Broeder in Christus Jesus uw
beneffens uw meede dienaren zij toegewenst Zaligheijt
[blad 51]
In Antwoord Uwes?? verzoek dient dit dat
dewijl ik gezien heb de toegenegentheijt uwer Gemeente
als ook van Uw Kerkerad ik dus heb voorge
noomen om aan uw verzoek te voldoen
Dus nam ik dan aan om mij van een wettig Leer
aar volgens .... verzoek te laten examineeren
ten anderen ben ik berijd zoo veel in mijn vermoogen
zal zijn u L? Gemeente op te bouwen door onderwijs
der Jeugt als aanmoediging der Bejaarde om in
de gemeente de zelve aan te nemen
Al wat tot bevordering Leering verbeetering van uw
Gemeente kan verstrekke wil ik volkoomen behar
tigen. Terwijl ik ook miet twijffelij of gij
Lieden zult als Getrouwe kerkbestierders u L:
pligt omtrent uwen Leeraar en Gemeente waarneme
De Heere Zegene ons oogmerk
Actum Blijve na u CW: vrind beneffens u
22 Febru: hebben toegewenst U DW Den Vrind
1780 Jacob de Bleijker
in Alkmaar
[blad 52]
Volgens den inhout van de beroepingsbrief
is hij geexamineert op den 25 April daar aan volgen
de Door zijn broeder Cornelis de Bleijker Leeraar
te Twisk in tegenwoordigheijt van zijn vader de
4 Diakens der gemeente en Jan Kroon, Jan Moole
naer Jan Keijzer en ik Dirk Keijzer als Broeders
de Gemeente Die alle hebbe getekent volkomen ge
noegen te nemen in sijn beantwoording op --------
de 70 en 80 vragen aangaande de Leer der Ware
Mennoniten
Den 7 Meij daar aanvolgende is hij met oplegging
der hande in zijnen dienst bevestigt door zijn vader
met de vermaning van Paulus aan timoteus 1 tm
6 vs 20:21
o timote bewaart het pant uw toebehoort eenen afkeer
hebbende van het ongodelijke ijdel Roepen ende van de
tegenstellingen der valschelijk genaamde wetenschap
Dewelke sommigen voorgevende zijn van het geloove
afgeweeken de genade zij met uw Amen
[blad 53]
onzen bevestigden Leeraar doet hier op zijn
Intreet als Leeraar van onze Gemeente op den eerste
Pinksterdag daar aanvolgend met de woorden van
den gewoonen Pinksterstof hand: 2 vs 1-4
In ;t Jaar 1780 Den 2 Augustus overleed mijn vader
Cornelis Keijzer in den ouderdom van ruijm 55 jare
na dat hij het ampt van Diaken in onze Gemeente
Ruijm 25 jaren had waargenomen
onze gemeente nu op Langedijk geheel van Diakenen
ontblood zijnde maakte dit een Nieuwe verkiezing
ten hoogste Noodzakelijk de meerderheijt der stemme
vielen dan op mij die pas 22 jaren oud was 't had
ligt van over hondert Jaren niet opgehouden dat
ode keijsers famielje voorstaanders geweest ware van
onze Gemeente in de acte van overeenkomst van t
Jaar 1666 vint ik een Jan Dirksz Keijzer aan het
hooft geplaatst die ik vermoede dat een Leeraar onzen
Gemeente geweest is het scheen mij dan ook niet
te voegen om zulks Loffelijke voorouders niet
naa te volgen maar ik verzogt at er nog een
Nevens mij op Langedijk tot dit Ampt verkooren
[54]
mogte worde dit dan met algemeen genoegen van
de Broederschap doorgegaan zijnde viel de verkiezing
op Jan van der Werf deze famielje van de van der
Werf word ook Reeds in de Acte van 't Jaar 1666
gemeld en zullen misschien al voor die tijt ten minsten
na die tijt altoos in onzen gemeente geweest hebbe
na dat wij dit Ampt te zamen aangenomen hadde
zij wij door onzen Leeraar Jacob de Bleijker in onze
dienst bevestigt den 17 September 1780
van desen tijt af ben ik niet meer in de Noodzakelijk
heijt geweest de Aantekeningen van een ander te volgen
maar ben in de geleegentheijt gekoomen om aan mijn
eijgen Leijding hier in te voldoen ik hoop dat den
aandagtige Lezer zal kunnen opmerken dat de .......
dan niet minder nauwkeurig en uijtgebreijd zullen
weze dan de voorige
In 't Jaar 1780 Den 19 November is uijt de vriese
gemeente te Alkmaar met zijn Attestatie in onze
Gemeente overgekomen onzer Leeraar Jacob de Bleijker
en uijt de waterlandse Gemeente Guurtje en Cornelis
Metzelaar
[blad 55]
In 't jaar 1781 Den 8 April is den H Doop
bedient door onzen Leeraar Jacob de Bleijker aan
Klaa Metzelaar Sijmon Moolenaar Grietje Moolenaar
en Maartje Moolenaar
Jacob de Bleijker zig in gelegenheijt bevinde om
het beroep te kunnen krijgen in de Gemeente aan
den Uijthoorn bewoog dit ons met overleg van de
Sosietijts Diakenen zijn tractement 75 guld: 's Jaar
lijks te verhoogen waar van 45 guld: uijt de cas
van de Sosietijt en 30 Gulden uijt onze gemeenten
Kas moest bijgedrage worde zoo dat het tractement
van dezen Leeraar beliep nu 's Jaarlijks te samen 325
Gulden dese eertse verhooging wiet ontvangen dezer
4 Junij 1781

In 't jaar 1782 Den 10 Februarij bij gelenheijt
dat Pieter Koekkebakker van Westzaan en Hindrik
Koekkebakker van Wormerveer een bezoek bij hunne
famielje op Langedijk afleijde wiert het navolgen
de contract van Liberale Gifte ten opbouwing
van een Nieuwe Predikstoel in ons Kerkgebouw
te Langedijk geslooten
[56]
Lieberale Gifte ten Dienst
en ter oprigting van een Nieuwe predikstoel op
Langdijk in der mennoniten Predikhuijs waar toe
de onderstaande persoonen belooven zo veel te contrinut
eeren als agter hare name staat uijtgedrukt
En ik ondergeteekende als leeraar deser gemeente
verbind mij in Plaats van Geld hier toe bespro
ken wanneer dese predikstoel voltooit is en in onze
Gemeente geplaats bij geleegenheijt van dit ge
schenk een gepaste Predicatie te doen ter Dankbe
tuijging van die gene die zig daar toe vrijwillig
hebben aangebooden
Jacob d Bleijker
Terwijl ik booven gemelde als Leeraar de Mildadige
gevers vriendelijk verzoek zoo 't immer moogelijk is
den Dag der Inhuldiging aan deze plaats te ver
schijnen en voor al te gedenken de Noodlijdende
dezer gemeente
[blad 57]
Pieter Koekkebakker voor f10-10-
Pieter van de Werf ---- f15-15-
Hendrik Koekkebakker ---- f10-10-
Jan van der Werf ---- f 6-0-
Dirk Keijzer ---- f 6-0-
Hendrik Koekkebakker PZ ---- f 3-0-
Guurtje metzelaar ---- f 1-10-
per order Jan de Bleijker ---- f 5-5-
Cornelis Metzelaar ---- f 3-0-
Dirk Dirkmaat ---- f 5-5-
Maertje Ellen ---- f 6-0-
Cornelis van der Werf ---- f10-10
Dirk Berger ---- f 5-5-
te zamen f 88-10-
[blad 58]
Na dat de Predikstoel gemaakt was heeft onzen
Leeraar Jacob de Bleijker de eerste Predicatie
hier op gedaan den 21 Julij 1782
De woorden die het onderwerp zijner Leerreeden bij
die gelegenheijt uijtmaakte zijn te vinden Nehemia
8 vs 5* Ende Esra de schriftgeleerde stont op eenen
hooge houten stoel die zij tot die zaken gemaakt
hadde
op Den 20 Meij is onzen leeraar Jacob de Bleijker
beroepen aan de Oude Sluijs op een tractement van 325
gulden vrije wooning en 30 tonnen turf
waar op wij Diakenen geresolveert zijn om hem 25
gulden verhooging van tractement aan te bieden en
verder versogt te blijven het welk hij heeft eenge
noomen
Zoodat de Zosietijt betaalde 's Jaarlijks tot het tracte
ment 265 gulden en onze gemeente 55 guld: dus te
Zamen 350 gulden
op wat wijze dezen leeraar voor dit beroep aan
de Oude Sluijs bedankt had is ons nooijt bekendt ge
weest het had ten minsten die gevolge dat hen binne
korte tijt voor de tweede maal het beroep van de
gemeente zoo ik niet beter weet op het zelve tractement
wiert opgedragen
*dit moet vers 4 zijn: Ezra, de schrijver, stond op een houten verhoging die voor deze gelegenheid was vervaardigd
[blad 59]
waarop hij resolveerde het zelve aan te nemen zijn
afscheijts predicatie heeft gedaan op Den 17 october
1782 over de woorde Handelingen 28 vs 30:31
Ende Paulus bleef twee geheel jaare in zijn
eijgen gehuurde wooning ende ontving aal die tot
hem kwame Predicende het Koninkrijke Gods ende
Leerende van den Heer Jesus Chrsiti met alle vrij
moedigheijt onverhindert
In 't Jaar 1783 Den 25 Januarij is Pieter
Dirks van der Werf in onze gemeente getrouwt
met Aagje Aris Dik door den Leeraar Jan de
Bleijker
den 6 April daar aan volgend is uijt de
Waterlandse gemeente te Knollendam in onze Gemeente
overgekomen met haar Attestatie Aagje Aris Dik
terwijl onze gemeente behalven enige wijnige dienst
van onzen Leeraar Jan Hant nu van Leeraar
ontbloot was wiert deze breuke wederom geheele
door het beroepen van den Leeraar Klaas
Hellingman dese man was gebooren te Hoorn
maar op dien tijt Leeraar in de Gemeente te
[blad 60]
Koudum in vrieslant te Langen was dit beroep
onder weg omdat die 45 gulden uijt de kas van de Sosietijt welke op
den 1 Junij 1784 aangetekent staat eerst op de Zosietijts
vergadering van dit Jaar moest verzorgt worden te
Continueeren dit geld was tot nog toe maar door de
Sosietijts Diakenen toegestaan maar nu stont de
Zosietijts vergadering ons toe om dit tot het beroepen
van een ander Leeraar te moogen behouden zoo dat
de Zosietijt geeft 265 gulden en de gemeente 35 guld:
en vrije wooning tot het tractement van desen Leeraar
Zijn beroepings brief in dato den 26 Junij 1783
is van den volgende inhout
Waarde en zeer geagte vrint U zij toe
gewenscht genade en vreede van God onzen vader en
den Heere Jesum Christum Amen
Dewijl U verleeden Jaar met veel genoegen een
Predikbeurt in onzen Gemeente hebt waargenomen en
zoo dient deze om U kennis te geven dat gij met
algemeen genoegen van onze Kerkenraad en Broeder
schap tot Herder en Leeraar van de Mennonite
[blad 61]
Gemeente van Lange en Koedijk beroepen zijt
en op voorwaarde dat uw zig onderwerpen zal
om overeenkomstig de Leer en Algemeene Belijdenisch
der ware Menniniten te Predicen en te onderwijzen
en ider Zon en feestdag eens te Prediken op Lange
en Koedijk beurt om beurt, dog de Diakenen
behoude de vrijheijt om in de Zomertijt enige Leeraars
van buijten te verzoeken zoo veel en wien het haar
gelieven, zal en zoo imant zijn Beurt vroegtijdig
genoeg afneemt zal hun eijgen Leeraar verpligt
wert de beurt dan waar te nemen ook zal den Leeraar
verpligt zijn om bejaarde Persoonen nog geen lede
van onze Gemeente zijnde en tot ons behooren aan
te zoeken om Leden onzer Gemeente te worden en
haar als ook de minderjarige in de kennis des wae
Heijt te onderwijzen
In vertrouwen dat uw E. genoegen zult neme in dese
voorwaarde en zoo veel Liefde en genentheijt voor
onze Gemeente om het Evangelium der Zalig
heijt onder ons te verkondigen als onze Gemeente voor
UE gehad heeft om het beroep mat algemeen genoegen
aan UE op te Dragen zoo verzoeke wij UE
[blad 62]
vrindelijk om het zelve in de vreede des Heere aan te
nemen terwijl wij als dan van onze zijde tot UE
tijdelijke bestaan belooven toe te brengen ider Jaar een
Zomma van Driehondert guldens op vier tijden van
het Jaar te betalen en een vreije woning onder verwag
ting van des Heeren Dierbaren Zeegen op ons oogmerk
Blijven wij na Minsame Groetnis UE
Heijlwenschende vrinde De Diakenen der
vriesse Doopsgezinde Gemeente van Lange
en Koedijk
Dirk Keijzer
als schrijver
op deesen brief wierd het volgende Antwoort
ontvangen
Coudum 4 Julij 1783
.Waarde en geagte vrinden De Kerkenraad
de Mennonite gemeente te Lange en Koedijk
UE zij toegewenst Gods zeegen over uw
persoonen famieli en Huijsgesinne tot in
Lengte der Dagen
[blad 63]
volgens afspraak is dese dienende ter berigt
dat ik Saterdag tegen de middag behouden
ben gearriveert ter platse daar mijn verblijf
nog maar een weijnig meer zal wesen niet lang
na mijn tuijs weesen kwam ene mijner Diakenen
mij vragende hoe het nu zoude zijn en dewijl het
nu de tweede Reijs was dat ik bij UE geroepen
ben en zelfs nu bij uw Lieden geweest, zoo zijn
mijne gedagte in de Laatste tijt Daar veel meede
vevult geweest, en derwijl het ene roeping is ge
heel opregt daar ik geen bijoogmerken nog bedrog
in kan vinden zoo heb ik niet anders kunnen zien
als Gods weg en desen die mij door uwe aanhoudende
en een parige begeerte tot uw roept zoo vond ik mij
dan ook verpligt onze vrinde niet lange op te houden
maar hoe eer hoe beter te kennen te geven zij had
de haar al merkelijk geprepareert en waren het
ook alzoo vreesende en verwagtende hier is een alge
meene rouwe
dog niet tegenstaande dit zoo neem ik het beroep
bij UE om Reedenen zoo even gemeld in de vreede
[blad 64]
Gods met genoegen en Blijdschap aan schoon ik
een plaats verlaat daar ik zoo bemint ben als ik
denke dat weijnig Leeraars te beurt valt oog die
zelve God die hier veel zijne zeegeninge aan mij be
weesen heeft en zoo ik vertrouwe nog aan zommige
nut onbetuijgt heeft gelaten die zal met mij gaan
mij bekwaam maeke en nog met meerder iver en
getrouwheijt in zijnen dienst en tot uijtbreijding van
zijn Koninkrijk werkzaam te wesen zoo ik vertrouwe
mijne verzugting is dan dat mijne komst tot iw
in Zegening mag zijn en de heere mij behouden tot
uw mag geleijde
Ik zal toekomende Zondag drie weke mijn afscheijt
predike dat is zoo ik meen 27 Julij hoe eerder gij
dan gereed zijt om mij te halen van Edam hoe liever
dog verwagt hier over nader berigt ook hoe eerder
hoe beter
zijt hartelijk Gegroet waarde
vrinde UE heijlwenschende beroe
pene en verwagtene Leeraar
Klaas Hellingman
[blad 65]
Na dat Klaas Hellingman zijn afscheijt
van de gemeente te Koudum had genomen
is hij met een Attestatie van zijn Lidmaat
schap van dese gemeete in dato van 3 Au
gustus 1783 tot onze gemeente overgekomen en
als Broeder en Leeraar ontvangen.
op Den 24 Augustus wier hij in onze gemee
te in zijn Dienst bevestigt door sijn swager
Hendrik Blauw in de gemeente te
Middelie Predikende over de woorden van Pau-
lus 2 Cor: 4 vs 1 daarom dewijl wij dese dedie
ninge hebbe na de barmhertigheijt die ons ge-
schut is zoo vertragen wij niet
Des namiddags heeft onzen leeraar zijn in
treed gedaan met de woorden van Pulus Rom:
1 vs 16 want ik en schame mij des evangelium
Jezu Christi niet
in 't zelve Jaar 1783 den 28 September is Claas
Metzelaar met zijn Attestatie overgegaan na de gemeente van de Oude Sluijs
in 't Jaar 1784 Den 23 Maart zijn door onzer
Leeraar Klaas Hellingman in onze Gemeente
[blad 66]
Gedoopt Cornelis van der Werf Dirk D. Dirk
maat Jan D: Dirkmaat en Trijntje D.Dirk
maat
bestaande onze Gemeente op dien tijt uijt de
volgende Leeden
op Langedijk op Koedijk
K.Hellingman Leeraar Cornelis Rus }diaken
Jan van der Werf }diaken Willem Pietersz }diaken
Dirk C. Keijzer }diaken Jan Keijzer voorzanger
Jan w. Kliffen voorzanger Jan Kroon
Jan W. Bakker Jan Sijmonsz Moolenaar
Pieter van der Werf Zusters
Cornelis van der Werf Antje Kroon
Cornelis Metzelaar Cornelisje de Vries
Diek Berger Neeltje de Vries
Dirk D. Dirkmaat Maartje Bies op de
Jan D. Dirkmaat Woggelumese buurt
Zusters
Antje van der Werf
Maartje D. Ellen
Aagje Aris Dik
Trijntje D. Dirkmaat
[blad 67]
op Den 30 meij 1784 is door onzen Leeraar
Klaas Hellingman in de Huwelijken Staat be
vestigt Dirk Dirkmaat en Aaltje Boon
op den 6 Junij is in onze Gemeente voorgelee
zen de Attestatie van Aaltje Boon zijnde uijt
de Rijp tot ons overgekomen an aldaar met den
H. Waterdoop bedient op den 4 Maart 1784
op den 31 October 1784 is na dat Cornelus Rus
zijn Ampt als Diaken had neergelegt op Koedijk
in zijn plaats verkooren Jan Sijmonsz Moolenaar
en heeft het aangenomen op voorwaarde van in
de weken eens Predicatie nu om de drie weeke
op Koedijk
in 't Jaar 1785 Den 14 Aygustus is door
onzer Leeraar Klaas Hellingman den H. Water
doop bedient aan trijntje Louris Dik van Knollendam
Den 2 October zijn door onzen Leeraar in onze
gemeente in den Huwelijken Staat bevestigt Dirk
Cornelisz Keijzer met Trijntje Louris Dik en
Louris Dik met Antje van der Werf
In 't Jaar 1788 Den 9 Maart is Sijmon
Moolenaar op sijn versoek met een behoorlijke
Attestatie opgedragen aan de Gemeent van
Crommenie
[blad 68]
tot een voorbeelt hoe zeer men na de herstelling van
den Stadhouder ten zijnen geruststelling in zijn op
Nieuw verkreegen waardigheeden zogt te heerschen
over den godsdienst voor zoo ver dat imant die in
eene gemeente eenigen Post bekleede gevergt wier
de Navolgende verklaring te doen
op ontslag van zijn Ampt indien hij de zelve zou
weijgeren zoo hebben op Den 16 April 1788
Klaas hellingman als Leeraar en Jan van der Werf
en Dirk Keijser als Diakenen onzer gemeente
volgens Resolutie van de H. State van Hollandt
belofte van getrouwlijkheijt in plaats van den Eedt
aan de H. Staten als onzen wettige Zouvereijn
en aan zijn Doorlugtige Hoogheijt den Prins
van Oranje als Kappiteijn generaal en Admiraal
Eerstelijk in het Doorlugtighuijs van Oranje
op dien voet als het zijn Heer vader is den
Jare 1748 is gegeven en door hem in het Jaar 1766
aanvaart was gedaan op het Raadhuijs te
Broek op Langedijk in hande van Willem
Blokker als schout afgeleg.
[blad 69]
In 't Jaar 1789 Den 8 Maart zijn in onze
gemeente voorgeleesen de Attestatie van Pieter Grin in dato
Barsingerhorn den 18 Januarij 1789 zijnde aldaar in
de Waterlanze gemeente met den H. waterdoop
bedient. Den 22 Februarij 1786 en van zijn vrouw
Aafje Klaas Dam zijnde aldaar met den H. water
doop bedient in de waterlandze Gemeente op den 1
Maart 1787 en als Lede onze Gemeente aangenomen
Ook is met Jan Sijmonsz Moolenaar als op Koedijk
allen Diaken zijnde goedgevonden dat met het begon
van 't Jaar 1789 drie maanden in het Jaar namelijk
Desember, Januarij en Februarij om de vier weke
Predicatie op Koedijk zal zijn
Bestaande onze Gemeente op dien tijt uijt de volgende
Leden op Langedijk Antje van der Werf te Knollendam
Klaas Hellingman Leeraar Aagje Dik
Jan van der Werf Diaken Trijntje Dirkmaet
Dirk Keijzer Diaken Aaltje Boon
Pieter van der Werf Trijntje Dik
Dirk Bergen Aafje Dam
Jan Kliffen voorzanger op Koedijk
Cornelis Metzelaar Jan Sijmons Dikken
Cornelis van der Werf Jan Keijzer voorzanger
Dirk Dirkmaat Antje Kroon
Jan Dirkmaat Cornelisje de Vries
Pieter Grin in de Waart Grietje Moolenaar te Oterleek
[blad 70]
bedragende te zamen een getal van 22 leden
In 't Jaar 1790 Den 6 Augustus Heeft onzen Leeraar
Jan Handt door een Brief aan onsen Kerkenraad kennis
gegeven dat hij verkiest om voortaan als Rustent Leeraar
onzer gemeente aangemerkt te worden
in 't Jaar 1791 in dato den 20 Julij heeft onze Kerkenraad
een Missive ontvangen van de Kerkenraad Der Doopsge
sinde Gemeente te Blokziel te kennen gevende dat zij
op het voorbeeld van de Gemeente in het Lam van 't
Jaar 1774 en die van de Zon in 't Jaar 1775 en van Rotter
dam in 't Jaar 1791 als meede de gemeente te Hoorn
een Resolutie genomen hadde
om de gene die van andere Doopsgezinde Gemeentes
tot de hunne begeeren over te koomen doorgaans wel
aan te nemen op de gewoone Attestatie, dog altoos
onder deze voorwaarde dat zij binnen de eerste tien
Jaren tot Armoede vervallende gedurende dien tijt
benevens hunne Huijsgezinne zullen aangemerkt en
behandelt worde als nog behoorende tot die gemeente
op welker name de Attestatie afgegeven zijn
[blad 71]
op gelegenheijt van den schrikkelijke brand te
Broek op Langedijk waar bij eenen veertig Huijzen
zijn in de Asch gelegt op Den 10 April 1793 heeft
IJsbrand Pauw Leeraar den Waterlandse Gemeente
te Barsingerhorn des Zondags daar aan volgende
zijnde den 14 April des Namiddags ten 5 ure
een Predicatie in onze Gemeente gedaan toepasselijk
op die tijts omstandigheijt over de woorden Lucas
13 vs 4 en 5: Ofte die agtien op wien de tooren te Silo-
am viel en doode se meijnt gij dat dese Schuldenaars
zijn geweest booven alle Menschen die in Jeruzalem
woonen ik zegge uw Neense maar indien gij uw
niet en Beheerst zult gij alle insgelijks vergaan
onder dese predicatie die van zulk een groot
getal toehoorders wierd aangehoort als ik nimmer
meer heb bijgewoont is gecollecteert 6 gl 16 st: 10 p:
op Den 11 Augustus 1793 is Grietje Molenaar
woonende te Oterleek met Attestatie over ge-
dragen aan de waterlandse gemeente te Alkmaar
maar van de zelve afgeslagen
Na het overlijden van Jan van der Werf als
Diaken van onze Gemeente te Langedijk op den
13 februarij 1794 is in zijn plaats tot Diakenen
verkooren Pieter van der Werf en Jan Dirkmaat
[blad 72]
vermids zij gelijke stemme hadde en is desen post
door beijde aangenomen op Den 23 Februarij 1794
Den 8 April 1795 overleeden Jan Hand zedert het
Jaar 1790 Rustend leeraar onser Gemeente
in Dato den 1 Junij 1795 hebben wij een Missive
ontvangen van Commissarissen van het Weduwen fonds
van Doopsgezinde Leeraren met berigt dat ons ver
zoek dat ons fornissement Toewijl onse Gemeente een
Leeraar heeft beneeden de 500 gulden aan tractement
en dus uijt het fonds van weldadige mogt worde
voldaan is toegestaan, mits dat het fornisse
ment voor het eerste Jaar verscheenen den 30 April
1794 door ons wierd voldaan, waar aan onze Ker
kenraad heeft voldaan aan den Boekhouder Antonij
te Kate te Amsterdam voor de Leeraar een percent
van een tractement van 300 gulden en voor de gemeen
te 2 perc: dit dus te zamen 9 gulden
zoo dat een Leeraar van onse Gemeente zoo lang
het tractement beneeden de 500 gulden is zonder enige
Coste van hem of van onze gemeente des Noods
van de voordeele van dit fonds zou kunnen geniete
[blad 73]
Alzoo door het overlijden van Jan Sijmonsz Moolenaar
op den 26 Junij 1795 op Koedijk geen gelegentheijt
meer opdeet om den Predikdienst in dat gedeelte van
onze Gemeente aan de gang te houden voormids er niet
meer dan een Broeder Jan Keijzer overbleef die reeds
lang van te vooren van de Gemeente heeft afgezondert
zoo heb ik op den 15 November 1795 de Kas en Re
kening der Diaconie aldaar van Jacob Moolenaar
zoon van den overleedene ontvangen en is hier bij
overgedragen een obligatie staande ten Comtoor van
Alkmaar op naam van Jan de Klerk in dato den
1 Januarij 1704 groot in Cappitaal 1100 gulden bij
de overgift van dese obligatie hebben ontbroken de
transporten of bewijsen van eijgendo zonder te we
ten waar de zelve gebleeven ware
In 't Jaar 1795 Den 18 Desember heeft onzen Leeraar
Klaas Hellingman de Laatste Reijs op Koedijk gepre
dikt en van de stoel af aan de vergadering bekent
gemaakt dat er in 't vervolg geen predicatie meer zijn
zou tot nader goedvinden
In 't Jaar 1796 heeft onze Gemeente vrijheijt verkreegen
van de 40 penning op de verkooping van roerende en onroe
rende goederen en het kleijnzegel op huurcedille
[blad 74]
copie extract uijt het Register der besluijten
genomen door Mucipatiteijt van de Broek
op Langedijk op Den 18 Januarij 1796
Armmeesteren van de Dorps Arme en Diaconen van de
Gereformeerde en Mennoniten gemeentens alhier ingevol
ge en ter voldoening aan het Decraat van de Provisioneele
Reprensentant van het volk van Holland van den 11 Julij
1795 aan de Municipaliteijt alhier opening gegeven
hebbende van den Staat waar in hunne Casse en fina
Cieele omstandigheeden zich tans bevinden en bevonden
zijnde dat gemelde Armmeesteren en Diaconen in hunne
qwaliteijten van de vrijdom van de 40 Penning op de on
roerende en roerende goederen en het Regt op het Kleijn
zegel behooren te Jouisseeren
Zoo word onsen Secretaris als hebbende den ontvang van
den 40 Penningen en alle andere Rendante in desen ge:
conserheert geautoriseert en geqwalificeert omme de
Dorps Arme Kasse en de gereformeerde en mennonite
Diaconien deser Plaatze vrijdom van de 40 Penning
op de roerende en onroerende Goederen te doen en Laten
genieten en daar omtrent qwitantie van vfijdom af te
geven. Als meede dat Armmeesteren en Diaconen
voormeld in hunne qwaliteijt van het Regt op het
[blad 75]
Kleijn zegel zullen zijn geeximeert zal Exstract
deses gegeven worde zoo aan Armmeeesteren en Diaconen
van de Gereformeerde en Mennonite gemeente voornoemt
als aan onze Secretaris ter zijnde zig daar na te
reguleeren in oorconde door 2 Leden uijt aller naam
ondertekent
Accordeert met voorschreeven
besluiten was geteekent
Jacob Kostelijk
Aalbert Spoor
In 't Jaar 1796 Den 18 September zijn door onser
Leeraar Klaas Hellingman in onse gemeente gedoopt
Aarjen Luijkes en Aafje Bouwens en tot Leden onser
Gemeente aangenomen
Int Jaar 1797 Den 19 Maart is aan de Broeders onser
Gemeente voorgeleezen de Attestatie van Pieter Dirksz
Koorn blikende hier uijt dat hij op den 14 Januarij 1791
in de vereenigde Mennonite Gemeente van Burg waal
en oosterland op Texel met den H. Waterdoop is bedient
geworden en zedert dien tijt zoo veel hun bekendt was
zich stigtelijk en Christelijk heeft gedragen
[blad 76]
op Aanschrijving van het prvinciaal Committe van
holland in dato Den 25 Januarij 1797 en daarop ontvan
gen order van de Municipaliteijt te Broek op Langedijk
betrekkelijk het opgeven van het getal der Ziel behooren
de tot ider Kerkgemeente heeft de Kerkenraad op den
26 Maart daar na aan de Municipaliteijt het volgende
getal van Ziele bestaande uijt Leden en kinderen van
Leeden opgegeven
te Broek op Langedijk 33 zielen
te Suijdscharwout 4
te Koedijk 6
in de Heerehugowaart 4
te Oterleek 1
te Opmeer 5
bedragende te zamen 53 waar uijt de
Groote van ons gemeente op dien tijt Kan afgeleijd worde
In 't zelve Jaar den 19 April is door onsen Leeraar Klaas
Hellingman den H Doop bedient aan Grietje Pieters
Werf, Trijntje Pieters Vis en Antje Pieters Vis en zijn tot
Leden onzer gemeente aangenomen
Den 10 September is in onze Gemeente voorgeleezen de Atte
statie van Louris A. Dik in dato Knollendam den
1 Junij 1792 inhoudende dat de zelve aldaar met den
H Waterdoop bedient was Den 10 October 1775 en zig zedert
dien tijt wel en stigtelijk heeft gedragen
[blad 77]
Ter voldoening van het Decreet van den 20 September
1798 heeft de Kerkenraad onser gemeente het volgende
geantwoort
De kerkenraad der Mennonite
gemeente tot Broek op Langedijk
aan de Eerste Kamer van het
Hage Burgers Representante
In gevolge en ter voldiening van U Decreer in dato 20
September Laast Leeden vorderende een opgaaf van den staat
der fondsen Directien en Schikkinge tot onderhoud der
Arme ect
Dient dit volgende in Minsaam Antwoort dat bij
onse Gemeente geene fondsen bekend zijn die tot bezon
der onderhoud der Arme zijn bepaald dat alle onse
behoeftens moeten werden ondersteunt uit de penn:
welke daar toe, door gestelde Arme bezorgers of
Diaconen worden ingesameld en daar dese pennine
op verre na niet toereijkende zijn om alle onze behoeftes
te vervullen zoo moeten de zelve vervuld worden uit
zulk een kas sie aan onze Gemeente zoo door erfmaking
als Donatien als een wittig eijgendom zijn toebekoome
de en daar dese ook niet toereijkende zijn
[blad 78]
worden de zelve vervult door Liefde gaven van anderen
onser Gemeentes, waar meede wij vermeenen aan het
booven gemelde Decreet voldaan te hebben, in dit ver
trouwen blijen wij met hoogagting en toewensching van
Gods dierbaren zeegen over uw persoonen en besluijten
uwe Meedeburgers de kerkenraad der Mennonite ge
gemeente als booven en uijt der zelver Naam
Dirk Keijzer
Aantekening van de tegenwoordige staat der
vriesse Doopsgezinde Sosietijt in het jaar 1798
Deze Sosietijt bestaat uijt de volgende 20 Gemeen
tes Namelijk Amsterdam de Zon,
Zaandam Wormerveer Alkmaar Hoorn Edam
Medemblik Westzaan Twisk en Abbekerk de
Beemster en Oosthuijzen Middelie en Axwijk
Texel Oude Niedorp Wieringen Lange en
Koedijk Barsingerhorn en Kolhorn Venhuij
zen de Helder en Huijsduijne Aalsmeer
Purmerent
[blad 79]
op de vijf eerste plaatse namelijk Amsterdam
Westzaandam Wormerveer Alkmaar en Hoorn
wort bij de beurt om de twee Jare op Den tweede
woensdag in Junij vergadering gehouden om
van de gemeene staat der Arme en andere gemeen
tes Zaken die mogten inkomen te handelen
De Sosietijt word besteird door vijf Sosietijtd Di-
akenen tegenwoordig van ider der booven genoemde
hooftplaatsen een
het Cappitaal van de zosietijt bestaat in de
volgende obligatien
ten Cantoore Amsterdam 2300 a 212 perc: 57:10:=
ten Cantoore Medemblik 5500 a 212 perc: 137:10:=
ten Cantoore Hoorn 4860 a 212 perc: 121:10:=
ten Cantoore Alkmaar 2000 a 212 perc: 50:0:=
ten Cantoore Alkmaar 980 a 2 perc: 19:12:=
15640 386:2:=
[blad 80]
De Contribueerende gemeentens zijn de volgende
voor 't Jaar 1799
Amsterdam f 100: =: =
Westzaandijk f 183: =: =
Wormerveer f 94: =: =
Alkmaar f 60: =: =
Hoorn f 166: =: =
Medemblik f 35: =:=
Wieringen f 25: =:=
De ontvang van de Contributie 663: =:=
de ontvang van de Intrede 386:2 : =
in 't Jaar 1797 bij kas gebleeven 838:11 :2
1887 :13 :2
[blad 81]
Den Uijtgaan van 't jaar 1798 aan niet
Contribueerende gemeentes
de Helder tot tractement voor den Leeraar 166: =: =
Purmerent tot tractement voor den Leeraar 100: =: =
Barsingerhorn en Kolhorn voor de Arme 85: =: =
de zelve voor de Leeraar zijn tractement 275: =: =
supplement door de sosietijt afzonderlijk
aan de leeraar toegestaan 50: =: =
Lange en Koedijk voor de Leeraar 265: =: =
Edam tractement voor de Leeraar 200: =: =
de Reijskost voor 10 Leeraren 63: 19: =
te zamen 1204: 19: =
Dit zijn de uijtgave zoo als het tegenwoordig is
[blad 82]
Den 10 Maart 1799 is door onsen Leeraar Klaas
Hellingman den H. Waterdoop bedient aan Willem
Dirkmaat Rens Dirkmaat Pieter Dirkmaat en
Sijmon Dirkmaat woonende te Broek op Langedijk
Bestaande onze gemeente tegenwoordig in de volgende
Leeden op Langedijk
Klaas Hellingman Leeraar
Dirk Keijzer Diaken verkooren den 3 September 1780
Pieter van der Werf Diaken verkooren den 23 februarij 1793
Jan Dirkmaat Diaken verkooren den 23 februarij 1793
Pieter Dirkmaat voorzanger Susters
Dirk Bergen Aagje Aris Dik
Cornelis van der Werf Grietje Pieters Werf
Willem Dirkmaat Trijntje Pieters Vis
Rens Dirkmaat Antje Pieters Vis
Pieter Dirkmaat Trijntje Louris Dik
Sijmon Dirkmaat Aagje Jans Bouwens
Aarjen Luijkes Trijntje D. Dirkmaat
Pieter Koorn Cornelisje de Vries op Koedijk
Dirk Dirkmaat te Opmeer Grietje Moolenaar te Oterleek
Pieter Grin in de Waart
Jan Keijzer op Koedijk
[blad 83]
In het zelve Jaar 1799 na dat de Engelse bij de Helder
geland ware heeft dit door de sware inkwartiering zoo van
de Leeraar als van onze Gemeente zoo dat Sommige 20
of 25 en ook 30 man in kwartier hadde en niemand bij
na van Huijs durfde zoo veel invloed op den opendare
Godsdienst gehad in onze Gemeente Dat op den 1 September
wanneer de voorbereijdingd Predicatie moest zijn geweest hebbe
dit niet kon geschiede en wij den openbare Godsdienst moes
ten missen tot Den 10 November wanneer de eerste predica
tie wederom is gedaan door onzen Leeraar Klaas Helling-
man
ter Nagedagtenis voor de Nakomelingen tekenen
wij hier bij aan dat in dit Jaar in het gemeenteBestier
van Broek op Langedijk zijn geweest twee Diakenen na
mentlijk Pieter van der Werf als President en Dirk
Keijser zijnde toen het Jonste Lid van dit Bestier
van de gereformeerde waren drie Leden Namentlijk
Jacob Hanzen Cornelis Cornelisz Wagenaar en Aalbert
Spoor Die te samen met den Schout Hendrik
Boogert en den Secretaris Jacob Roozee die x
Sxxxx dit bestuur met veele moeijlijkheden hebben
waargenomen veroorsaakt door de menigvieldige In
kwartiering die op zijn hoogst tot 2500 man
heeft bedragen en Zomstijts boven de 150 paarden
heeft geweest die in de Gereformeerde Kerk en
onder de Burgers zijn geplaast geworden maar
in onze Kerk hebben geen Paarden of volk geweest
[blad 84]
Daar en booven wierde de Burgers met veel reqwi...
tien beswaart onder andere met het leveren van
Hout en Riet voor twee Batteljons tot het opslaan
van een Kamp tot St Pancras hier toe is door
ons in den tijt van 3 dage dat alles afgedaan mede
worde gelevert 6000 bos Riet en 2500 houten .....
of stokken
Booven dit wierden onze Burgers geriqwireert met
het maken van Battereijen op het Noordent van
Outcarspel met het gangbaar houden en instoppen
van Groen Riet op den weg tusschen Broek en
St Pancras en met het leveren van Vaartuijg en
varen van gekweste wanneer er wierd geattakiert
onder de voornaamste wederwaardigheeden heeden onze
Burgers tellen wij de order van den Generaal Daand...
van den 9 September om in de tijt van twee ure alle
hekke langs de straat van het Dorp aftebreeken en
voor den Avont alle Boomen die bij de weg nader
dan de Huijzen stonden om te kappen
de 10 doto was nog meer ontstellend door de Looze
Retirade die na dat zij dien Dag de Engelse bij
het Dorp St Maarten geattakeert hadde des Avonds
voorviel wanneer alle melitare genoegsaam aam
het vlugten Raakte door den waan dat de Engel
se het Noordeijnde van Langedijk inviele en de
Burgers sulk een schrik aanjaagde dat vele
[blad 85]
Met vrouw en Kinderen in het vaartuig lantwaads
in vlugte en binnen korte tijt obenbaarde hen dit een
loos Alarm te wesen die voor de aanlegger hier van
gehouden wierde was een Jager officier die hier om te
Zuijd Scharwoud wierd Doot geschooten en de mili
tare keerde dien Avond en volgende Dage wederom te
Rug want zommige waren heel tot Haarlem geloope
Maar de aanval van den 19 September had
meerder gront wanneer de Engelse de Battereije
op het Noordent van Out Carspel overmeesterden
en van Warmenhuijzen af de slooten door tot heel
bij de Meelmolen van Noordscharwoud op Lange
Dijk aan kwamen en de Hollanders daar al vegtende
uijtdreeven en veele krijgsgevangen maakte en som
mige gekwest en doot choote en Broek zijn drie
Hollandze Militaren Dood geraakt en twee paarde
en verscheijdene gevangen verscheijden Huijzen wierd
door geschooten inzonderheijt bij de brug en de
Kerk daar de Hollanders nog enige tit stonden om
hun Retiratie te dekken. Na dat de vijant uit
scheie wel 2000 man in het Dorp had brak hij des
Avonds wederom op na zijn vorige positie
en de voorposte der hollanders kwamen van St Pan
Cras wederom in het Dorp des Nagts ontving de
Municipaliteijt of gemeente bestuur de orders om
door haar Burgers de 2 Brugge tusschen broek
[blad 86]
en St Pancras die door de Hollanders afgebrooken ware
en die in Broek die door de vijand afgebrooken was
wederom te herstellen het geen nog voor den Dag klaar
zijnde trokken de Hollanders den 20 dito wederom in
Langedijk
de aanval van den 3 october hebben wij wijnig door
geleeden om dat de vijand toen geen oogmerk schijnt
gehad te hebben om Langedijk sterk te Attekieren en
zijn overwinning aan den Duijnkant heeft het ge-
volg gehad dat de Hollanders ons des anderen dags
verliete en de vijand zonder slag of stoot ook dien
dag bij ons inkwame en doortrok na dat hij Alk
maar bezet had en bij ons wijnig volk agter liet die
den ene en andere Burger wat afname onder alle
ook bij onze Leeraar de Laattafel open brake en er
Ruijm 60 gulden uijthaalde ginge zij Alle na
Alkmaar op den 5 october, daar den 6 diti wederom
een aanval door den vijand gedaan wierd dat geen
gelukkige zondag voor hem was zoo dat hij des
Nagts tusschen den 7 en 8 october gedeeltelijk wederom
bij ons doortrok en den volgende dag den 8 diti wierd
dese retratie met enig naloopers beslooten zoo dat
wij na dien tijt geen vijand meer gesien hebbe
[blad 87]
op den 11 Junij 1800 zijn uijt den Kerkenraad
onser Gemeente afgesonden na de sosietijts
vergadering te Hoorn Klaas Hellingman
Dirk Keijser Jan Dirkmaat
en is de Rekening Gedaan door sosietijts Diakenen
van hun ontvang en uijtgaav van den 12 Junij
1798 tot den 11 Junij 1800
bij het sluijten der Rekening van 1798
bij Kas gebleeven f 818:19:2
ontvang
van de Contribierende Gemeentens voor
2 Jare als van
Zaandam f 366 -: -:
Wormerveer f 188 -: -:
Amsterdam f 200 -: -:
Hoorn f 332 -: -:
Wieringen f 50 -: -:
te zamen f 1256 -: -: 1256 -: -:
Interste van Cappitaal ten
Comtoore Amsterdam 2300 a 212 percent 115
Medemblik 5500 a 212 percent 275
Hoorn 4860 a 212 percent 243
Alkmaar 2000 a 212 percent 100
Alkmaar 980 a 212 percent 39 - 4
772 -4 772 -4:
[blad 88]
bij cas gebleeven f 818 - 19 - 2
van Contribueerende Gemeentens f 1256 -: -:
Intreste van Cappitaal f 772 -4-:
den geheele ontvang f 2847 -3-2
1798 uijtgaav aan de gemeente
van de Helder 166 - : - :
Purmerent 100 - : - :
Edam per resto 100 - : - :
Barsingerhorn de Arme 85 - : - :
de Leeraar aan tractem. 275 - : - :
exstra toelage 50 - : - :
7 leerare voor Reijskoste 54 -14-:
aankoop van een ijzere kist 30 -:-2
1799 Edam 200 - : - :
de Helder 47 weke tracte. 150 - 12 -:
Purmerent 100 - : - :
Klaas Hellingman 265 - : - :
Barsingerhorn de Arme 85 - : - :
de Leeraar 275 - : - :
Exstra toelage 50 - : - :
6 Leerare Reijskoste 55 -6-:
1800 Langedijk 265 - : - :
Edam 200 - : - : 2506 -12 -2
den uijtgaav 2506 -12 -2
blijvt bij kas f 340 -11 -0
[blad 89]
In het jaar 1800 Den 31 Augustus is door
onzen Leeraar Klaas Hellingman den H Doop
bedient aan Lijsbet Jans van der Werf
Op den 23 September 1800 heeft onse Kerkenraad
van het gemeente bestuur van Broek op Langedijk
ontvangen een Exstract uijt het Register der be
sluijten van het uijtvoerend Bewind der bataafse
Replubliek in Dato Den 6 September 1800 het
6 jaar der Bataafse vrijheijd
waar bij in het 2de Articul het voornoemde ge
meente bestuur wierd gelast
om van alle kerkgenoodschappen binnen hun
Gemeente af te vragen of de zelve zig in staad
en Bereijdwillig bevinden om hunnen behoeftige
Leeden zelve te onderhouden, met in Junctie en onder
Spesiaal verband van aan het Algemeen Armbe
stuur te bewijsen dat der zelven fondsen tot dat
onderhoudt toereijkende zijn, dan wel of de zelve
bij gebrek aan genoegsame middelen niet in staat
zijn, of om andere oorsake niet berkiese hunne
behoeftige leeden te onderhouden en mids dien zig
verpligt zien, om der zelver Arme als Kinderen van
den staat over te geven, en zulks met afstand
van alle fondsen door giften Erfmakinge
[blad 90]
Inzamelinge aankoop of onder welke andere titel
ook verkreegen, met autorisatie op de voornoem
de Gemeente Bestuuren en de Respective Kerkge
noodschappen, Speciaal te injungeeren op de aan
vrage binnen den tijt van twee Maanden te
Reekenen van den Dag dat de deswegens te doene
aanschrijving ter hunner kennis zal zijn gekoomen
--------- te bezigten
Waar op onse kerkenraad heeft gerezolveert
het navolgende aan het Gemeente Bestuur te
Broek op Langedijk te Antwoorden
De kerkenraad der Mennonite
Gemeente te Broek op Langedijk
aan het Gemeente Bestuur
aldaar
Meede Burgers
Ingevolge en ter Voldooening aan het Exstract uijt
het Register der besluijten van het uijtvoerend
Bewind der Bataafse Replubliek in Dato
Den 6 September 1800 het 6de Jaar der
Bataafse Vrijheijt
[blad 91]
en de nadere Aanvraag hier op door UL aan
ons Kerkgenootschap gedaan inhoudende
of de zelve zig in staat en berijdwillige bevind
om hunne behoeftige Leeden zelve te onderhoud
den
Zoo verklaart de kerkenraad uijt naam der voorschreeven
Gemeente geen behoftige Leeden ten hare lasten
te hebben
In vertrouwen van hier meede aan het oogmerk van
voornoemde exstract ten onsen opzigte te hebben
voldaan Blijve wij na toewensching
van Heijl en Achting uwe mede
Broek op Langedijk burgers de kerkenraad der
den 23 November Mennonite Gemeente als boven
1800 Ao 6 en uijt der zelver Naam
Dirk Keijzer
[blad 92]
op den 9 Junij 1902 zijn uijt de kerkenraad on
zer Gemeente na de vriesse Doopsgezinde sosietijts
vergadering gehouden te Westzaandam afgezonden
geweest Dirk Keijzer
en is het door doen der rekening gebleeken dat op
de vergadering in de Kerk de Zon te Amsterdam op
den 10 Juni 1801
bij kas gebleeven was f 219-2-0
ontvangen van de Contribueerende gemeentens
Westzaandam f 183 -: -:
Wormerveer f 94 -: -:
Alkmaar f 60 -: -:
Hoorn f 166 -: -:
Wieringen f 25 -: -:
te zame f 528 -: -:
ontvangen van Intrest der Cappitalen ten
Comtoor
Amsterdam 2300 a 212 per. 57 -10 -:
Medemblik 5500 a 212 per. 137 -10 -:
Hoorn 4860 a 212 per. 121 -10 -:
Alkmaar 2000 a 212 per. 50 - 0 -:
Alkmaar 980 a 212 per. 19 -12 -:
te zame f 316 -2 -:
den geheele ontvang f 1133 -4 -:
[blad 93]
den geheele ontvang bedraagt f 1133 -4 -:
nu volgt den uijtgaav
de Helder 166 -: -:
Purmerent 100 -: -:
Edam restant 75 -: -:
Dito 100 -: -:
Langedijk 265 -: -:
Barsingerhorn 275 -: -:
de Arme 85 -: -:
Do Stuurman nach 50 -: -:
voor het vervoer van de
effecten van Amstd: na Zaand 7 -19 -:
een voeting onder de kist 3 -10 -:
voor ontvangen van intrest 1 - 3 -:
9 Leeraars reijskoste 92 -2 -:
Den geheelen uijtgaav bedraagd f 1220 -14 -:
bedraagd het schadelijk slot f 87 -10 -:
Bij gelegenheid van dit schadelijk slot is in de
vergadering beslote dat de trekkende gemeentes aan
hunne Leeden zullen rondvrage om iets bij te dragen
[blad 94]
tot ondersteuning der sosietijts kas ook zijn de niet
trekkende gemeentes verzogt om deze kas te ondersteunen
en de niet presente gemeentes zouden ten dien eijnde van
Zosietijts wege aangeschreeve worde
Ingevolge en ter voldoening aan dit besluijt der vergadering
heeft de kerkenraad hier toe in onze Gemeente hunne
Poginge aangewend en bij wijze van particuliere gifte
van 5 leden der Gemeente ontvange de Somma van 25
Gulden en aan Sosietijts Diakenen overhandigd
Den 14 october 1803 heeft de Kerkenraad der gemeente
van Alkmaar per missive kennis gegeven dat zij geen
Leeden van andere gemeentens tot hun overkomende zullen
aan Nemen dan met een tien Jarige borgtogt
Den 27 Decembe 1803 heeft de kerkenraad der gemeente van
Utrecht per missive kennis gegeven dat zij geen Leeden van --
dese Gemeentens tot hen overkomende zullen aan neme dan
met een tien Jarige borgtogt
en den 10 februarij 1804 heeft de kerkenraad der gemeente
van de Rijp per missive kennis gegeven dat zij geen Leeden
van andere Gemeentens tot hun overkomende zullen aanneme
dan met een tien Jarige borgtogt
houdende de drie boven genoemde Missives in om Leden
van hun tot andere gemeentens overkomende de zelve voor
waarde in agt te nemen
[blad 95]
Derwijl Do Klaas Hellingman door den Hoogen ouderdom
van ruin 71 jaren buiten staat geraakt is der predikdienst
langer waar te nemen en op den 12 Junij 1803 zijn Laatste
Predicatie in onze Gemeente heeft gedaan zoo is op Den 4
September daar aan volgende het navolgende voorstel aan
de Broeders onzer Gemeente aan gaande Jan Enigenburg als
Properent in de Gemeente van de Zuid Zijp gedaan
Jan Enigenburg Geachte vrind
Derwijl onzer Leeraar K. Hellingman buiten staat is
om de gemeente langer te bedienen zoo dient deze om
uw te versoeken om den Predikdienst enige tijd voor Do .
Hellingman in onze Gemeente waar te nemen,
en zoo uwe genegen is om zich van den 9 october
1803 tot der 30 April 1804 om alle Zondagen feest of
Biddag des morgens ten 10 ure een Predikbeurt waar te
nemen en de Jeugt na de omstandigheid der Gemeente be
hoorlijk te onderwijzen zoo belooft de gemeente van hare
zijde dien tijd voor uwen dienst ider week 3 gld: 10 st: tot
uw tijdelijk bestaan toe te brengen mids zoo lang op Lan:
gedijk te woonen en wanneer de Kerkenraad verkiest enige
buiten Leeraren te verzoeken zal dit geen vermindering make
in dese wekelijkze toelage wanneer dat uwe als dan
verkiest voor de buiten Leeraren borg te blijven
in vertrouwen dat uwe genegen zal weze om tot den
opbouw van onze Gemeente uwe gaven te besteden
[blad 96]
Als een getrouw dienstknegt van Jezus Christus blijven
wij na minzame Groetnis onder toewensching van des
heeren Dierbaren Zegen op uwen Arbeid uw heilen:
schende vrinde de Broederen der Doopsgezinde gemeente
van Lange en Koedijk en uit der zelver naam
Broek op Langedijk G.Keijzer
Den 4 September 1803
Na dat de Present zijnde Broeders alle hier in genoegen
name is dit voorstel aan J. Enigenburg opgedragen die
het met overleg en toestemming van zijn voogden mon
deling heeft aangenomen
Na dat met den 30 April 1804 den Predikdienst
van Jan Enigenburg in onze Gemeente was ten einde
geloopren Rezolveerde de Kerkenraad om op de Sosietijts
vergadering die tot dit Jaar stont gehouden te worden te
Wormerveer hunne nood te kunnen geven waar op
in de brieven van uitschrijving het na volgende in
de brieven van uitschrijving geplaast wierd
Lange en Koedijk steld voor Derwijl Do Klaas
Hellingman den ouderdom van 72 Jaren bereikt en ge
heel buiten staat in den predikdienst langer te kunnen
waar neme zoo versoekt de Gemeente van Lange en
Koedijk om een Emeritus tractementje voor hun oude
Leeraar uit de Sosietijts kas te mogen genieten
[blad 97]
of versoekt om raad op hoedanig een wijs den--
Prdeikdienst en het onderwijs der Jeugt voortaan
in hunne gemeentte vervuld te krijgen
te Sosietijts vergadering die dit Jaar op den 18
Junij inviel was het advies van Zaandam als volge
Zaandam is er voor dat sosietijts Diaconen on-
dezoeken in hoe ver de gemeente van Lange
en Koedijk bemiddeld is om hunne Leeraar en
Arme te onderhouden en hoe veel ieder lid dier
Gemeente zou kunnen bijdragen, ten einde ware het
mogelijk de Subsiedie of onderstant het zij geheel
af te schaffen of naar billikheid te verminderen
en op een behoorlijken voet ten minsten beswaar voor
de sosietijts kad te brengen behoudens dat die ge
meente de noodige omderstant niet ontbreeke, ter-
wijl het voorstel van een Emeritus tractement
hunne oordeels behoorde te worden gewezen van de
hand en dat den Leeraar zoude moeten worden ge-
allimenteerd door de gemeente alwaar hij Lidmaat is

En dewijl bij den omvraag ter vergadering zommige
Leden gunstig dagten werd het voorstel van Zaan
dam door de meerderheid goedgekeurd en tot een
besluit der vergadering gemaakt
[blad 98]
Hoe ongunstig dit besluit der vergadering was
uijtgevallen zoo had onze Gemeente reeds van te
voren algetragt den agtenlijken toestant door? sosie
tijts kas te ondersteunen bij gelegenheid dat het
fonds ter ondersteuning van buitenlandsche no-
den 't welk onder de verenigde gemeente te Am-
sterdam was berustende zoude worden vernietigd
de sosietijts Diakenen hadden versogt aan
alle de gemeentens om het geen zij van deze ver-
nietiging konden proviteeren ten behoeve van de sosie
tijts kas over te geven en schoon alle gemeentens
hier in niet accordeerde haden verre de meeeste de
zosietijts Diakens gemagtigd hun aandeel ten
voordeele der sosietijts kas te ontvangen
onze gemeente had de sosietijts Diakenen ook
ten voordeele der sosietijt gemagtigs het zelve
te ontvangen waar op zij ten bewijs hiervan de
volgende qwitantie ontvange
wij ondergetekende bekenne ontvangen te hebben
van Diaconen der vriesse Doopsgezinde Gemeente
te lange en Koedijk de som van 26-1 stuiv: ten
behoeve van onze friesse Doopsgezinde Sosietijt in
Holland en Westfriesland spruitende uijt een fonds
van buitenlandsche Nooden onder de Doopsgezinde
wel eer te Amsterdam bij een gebragt en tot hier
toe aldaar bestuurd en nu zijnde zoo veel als
[blad 99]
Gecommusteerdens voor dit fonds zegge als bij
Repartitie des overschot van het zelve fonds is be-
vonden geworden of naast mogelijk heeft kunnen
worden afgegeven aan boven gemelde Gemeente
Actum 26 Julij 1804
was getekend
Alb: Clijndert qq
Vasterd Vas qq
Na dat ons voorstel ter sosietijts vergadering
ongunstig was afgeloopen en de Herfst wederom
begon te naderen werd door de meerderheid der
Kerkenraad beslooten om aan de broeders onzer ge
meente voortestellen of de zelve genoegen zoude
neme dat Jan Enigenburg weder om den Predikdienst
in ons gemeente waarnam buiten een lid der kerken
raad verklaarde niemand hier zich tegen, waar op
dan aan Enigenburg wierd voorgesteld
om den predikdoenst voortaan voor onzen oude
Leeraar voortaan Provsioneel als Propenent in
onze Gemeente te vervullen
en alle Zondagen feest of Biddag der Morgens
ten 10 ure een predikbeurt in onze Gemeente
waar te nemen
[blad 100]
mits dat de Kerkenraad de vrijheid behoude om enige
buiten Leeraren te versoeken waar voor hij verligt
zal wese zoo hij een Predikbeurt in een andere gemeente
heeft aangenomen tot zo lang hij van Huis behoorde
te gaan en anders geheel borg te blijven
ook zal hij verpligt weze om onze Jeugd en Jon-
gelingschap ider afzonderlijk na hare vatbaarheid
te onderwijzen
en verder alles wat tot aanmoediging tot het bij
woonen der openbare Godsdienst der gene die tot de
gemeente geagt worde te behooren te helpen be-
vorderen met de Kerkenraad
hij zal zich niet van den dienst in onze gemeente
mogen onttrekken dan den kerkemraad een half jaar
voor uit te waarschouwen of ingeval van een be-
roep in een ander gemeente het zelve niet eerder
aanneme dan ses weken tijd voor ons om te beraden
over te laten maar ingeval zodanig een gemeente
om dit lang beraad van het beroep mogt zoeken
te onttrekken zal deze tijd in Redelijkheid verkort
worde daar en tegen zal ingeval hij door onpas-
selijkheid buiten staat geraakte den Predikdienst
waar te nemen 6 weke lang de wekelijkse beta-
ling voort dieren daar wij ons in andere gevalle
verbinde om ons zijn dienst en inkomste
niet te onttrekken dan hem insgelijk een halv
jaar vooruit te waarschuwen.
[blad 101]
de Gemeente belooft voor zijn dienst te betale
ider week 3 gl 10 st. te zamen 182 gl. in 't Jaar
uitmakende, mits dat hij op Langedijk woone hij
zal de vrijheid hebbe het huisje der Gemeente te
mogen gebruiken maar dat niet verkiezende zal
het ten voordeele der gemeente moogen verhuurd worde
Zoo hij te Broek op Langedijk verkiest te woonen
belooft de gemeente 10 gul. aan hure 's Jaarlijks
de Gemeente vertrouwt dat hij overeenkomstig de
Belijdenisse der Doopsgezinde zal prediken en onder
wijzen wn zijn Leer met een Christelijken wandel
vercieren dat zijn Arneid van vrugt en Zegen
mag weze is de Hartelijke wensch van
de Broeders der Doops
Actum 19 Augustus gezinde Gemeente te Lange
1804 en Koedijk en uit der zelven
naam
Dirk Keijzer
Het voorgemelde was de hoofdzakelijken in
houd van dezen Lastbrief waar op Jan
Enigenburg even als voorleeden Jaar zijn
dienst mondeling aannam en op Nieuw
aanvaarde
[blad 102]
Ter voldoening aan de resolutie van de sosietijts ver
gadering van dit Jaar heeft onze Kerkenraad het na
volgende aan sosietijts Diakenen opgegeven
Staat van Bezitting als meede van ontvang en uitgave
der Doopsgezinde Gemeente van Lange en Koedijk
opgemaakt in 't Jaar 1804
Staat van bezitting en ontvang
om alle zekerheid om enige berekening
op de inkomsten der gemeente te kunnen ma-
ken en alle inaangenaamheden die in het in
vorderen voor Jaarlijkze Contrbuten der Lede
van de Gemeente leggen opgeslooten voor te
komen is door de Kerkenraad aan de Leden
voorgedragen het zelve te geven of te laten bren
gen in rentegevende Effecten waar door het
Cappitaal der gemeente gebragt is op
3700 gl a 212 perc. bedraagd f 92 -10 -0
nog 500 gl a 5 perc bedraagd f 25 - 0 -0
de huur van 2 stukjes weiland gelegen aan on-
der oudcarspel te zemen groot 3 morgen
en 2 snees wordende bij Pubblice veiling zeer
voordelig dog ongelijk verhuurd bedragende
5 Jaar door malkander genomen der huur
ider Jaar f 84 - 6 - 6
201 -16 -6
[blad 103]
transport f 201 -16 -6
De huur van 6 kleine stukjes zaad
land gelegen onder Broek op Langedijk
te zamen groot 1 morgen 10 snees waar
van de Huur te zamen in 't Jaar bed-
raagd f 60 - 0 - 0
de wekelijkze collecte voor de onderschei
de behoeftens der gemeente heeft 6
Jaar door malkander gerekent ider
Jaar bedragen f 54 -17 - 6
van tractement voor de leeraar bedraagt 265 - 0 - 0
zoodat den geheele ontvang bedraagd f 581-13-12
nu volgt de uitgaaf
de verponding dijk en molengeld van
huis en land onder Broek op Langedijk
volgens de aanslag van 't Jaar 1803
bedraagt f 29 -14 -12
de verponding dijk en molengeld van
het land onder Oudcarspel volgens
de aanslag van 't Jaar 1803 f 41 -13 -10
f 71 - 8 - 6
[blad 104]
Transport van den uitgaav f 71 - 8 - 6
Het onderhoud van de Kerk en het huis
heeft 6 Jaar door malkander genomen ider
Jaar bedragen 37 gl 10 st 11 pen maar de
wijl wij Extra koste te gemoet zien durven
wij dit niet minder stelle als ider Jaar f 50 - 0 - 0
voor onderhoud van Do Klaas Hellingman 52
weke kostgeld a 4 gl per week bedraagd f208 - 0 - 0
nog aan 4 ton turf daar en bove voor Hellingman
f 4 - 0 - 0
aan Jan Enigenburg die den predikdienst pro
visioneel voor hellingman waarneemt ider
week 3 gl 10 st bedraagd in 52 weken f 182 - 0 - 0
daar en boven voor 10 gl aan turf voor Enigenburg
f 10 - 0 - 0
voor Reiskoste van enige buiten Leeraren zoo
tot de bediening van het H Avondmaal daar
wij nu zelfs geen Leeraar toe hebben als ook zoo
dnig die wij nog toe gewoon ware te ver
zoeken f 30 - 0 - 0
aan wijn en brood voor 't avondmaal als an
dere onvoorsiene dieverse kleinigheeden f 8 - 0 - 0
zo dat den uitgaaf bedraagd 563 - 8 - 6
den ontvang bedraagd 581 -13 -12
resteerd f 18 - 5 - 6
ter goedmaking van het geen aan de
[blad 105]
Kleeding of in hooge nood aan de Medecijn-
meester of andere toe vallen daar nimmer staat
op te maken is. ten behoeve van den ouden
Hellingman zal kome te ontbreeken daar wij
daar en boven gewaar staan om eerlang in de
halve Alliementatie te vervallen van een man
en vrouw met 5 kinderen tans te Alkmaar woon
agtig egter zoo lang wij hier niet in vervalle
en den predikdienst op de voorgestelde wijze
vervuld kunnen krijgen hoopen wij ons op de
tegenwoordige wijze te redden in vertrouwen
dat UE in tijd van Nood ons in onzen moei
lijken post met goede raad of hulp ter behou
denis van onze gemeente het Noodige niet
zult laten ontbreeken blijven wij na toewensching
van des heeren Dierbaren Zegen over UE persoon
en fanielje UE Dienstwillige vrinde
Actum den 4 December de Kerkenraad der Doops
gezinde Gemeente van
Lange en Koedijk
was getekent
Dirk Keijze
Pieter van der Werf
Jan Dirkmaat
[blad 106]
op den 17 December 1805 overleed onzen ouden Leeraar
Klaas Hellingman in het 75 Jaar zijnes ouderdoms na-
dat hij zedert den 12 Junij 1803 buiten staat geweest was den
prediktdienst langen tijt kunnen waarnemen en 27 weke
het gebruik van zijn voeten geheel heeft moeten missen
zoo dat hij op de zelve niet kon staan- maar die
20 Jaren Lang onze Gemeente als een getrouw Leeraar
met zijn Leer en Leven heeft gestigt, en garen in zijn
verkeiring van Stigtelijke dingen sprak en de weg na den
hemel daar hij op zijn doodbed volgens zijn getuijgenis
zoo zeer op hoopte tragte te bewandelen
In 't Jaar 1805 heeft de Doopsgezinde Gemeente van
Crommenie per missive kennis gegevn dat zij geen
leden van andere Gemeentens tot hun overkomende zullen
aanneme dan met een Bortgtogt van 10 Jaar
[blad 107]
Na dat Jan Enigeburg Zedert zijn aanstelling in onze
Gemeente van den 19 Augustus 1804 den Predeikbeurten in
dezelve Provisioneel als Propenint had waar genomen zoo
wierd hij den 4 Meij 1806 als Leeraar beroepen in de Gem-
eente aan de Oude Sluis op een tractement van 325 gl en
26 ton turf en vrije wooning en vermits die Beroep door
hem tot den 20 Meij in beraad gehouden wierd
onze Gemeente naar dus genoordzaakt ziende de ene od andere
zijde te kiezen het zij hem te laten gaan of te Beroepen
wierd Jan Enigenburg den 15 Meij op voorstel van den
Kerkenraad met algemeene goedkeuring van de Broederschap
tot Leeraar in onze Gemeente Beroepen dit Beroep wierd
na dat de volgende Brief aan de Broederschap was voorge-
lezen hier door aan Enigenburg opgedragen
Jan Enigenburg Geacht Vrind
Broeder en mede Dienaar in Christus Gemeente UE
zij toegewenscht Genade en Vrede van God onzen Vader
en den Heere Jezus Christus Amen
Alzoo door overlijden van Do Klaas Hellingman
het Leeraar Ampt in onze Gemeente was vicant geworden
en ik Reeds een geruijme tijd uwe Gave tot den predik
dienst met ijver en stigting in onze Gemeente bestuur
onder het gunstig vooruitzigt van enen meerderen
Zegen op uwe dienst. bij uwe toenemende Jare
[blad 108]
De aanleiding die dit gaf tot meerder onderlinge betrekking
en Broederlijke Liefde, verpligt ons om bij het verkiezen
van eenen Leeraar het oog alleen op uw te vestigen, met
onderlinge toestemming onzer breoderschap dragen wij het
Ampt van Herder en Leeraar aan uw op het opzienrs
ampt is na de taal van Paulus een voorteffelijk werk
dit bragt hij den jongen Timoteus met veel gewigt onder
het oog hoe die hem bij de onderscheiden toestanden zijner
toehoorende moest gedragen om vrugt van zijnen dienst
te trekken die Pligten die Paulus van dezen Jongen op-
ziender vorderde die strekken uw in uwen Dienst tot
enen Regel dat zal het ook van onze zijde een van
de eerste en voornaamste Pligten wezen uwe Jonkheid
niet te veragten
In dit vertrouwen versoeken wij uw dit opgedragen
Ampt in onze Gemeente aan te nemen mits zich ver-
bindende om alle zondagen Feest of Biddag des Morgens
ten 10 ure een Predikbeurt in onze Gemeente waar te
nemen. Maar dat de Kerkenraad de vrijheid behoude
om enige buiten Leeraren te versoeken waar voor uwe
verpligt zal weze om zoo uwe een Predikbeurt in eene
andere Gemeente heeft aangenomen tot zoo lang uwe van
huis behoort te gaan, maar zoo uwe geen andere Predik
beurt heeft gehad geheel Borg te blijven
[blad 109]
egter zullen 's Jaarlijks vier beirten van die door buiten
Leeraren getekent zijn van deze borgtogt uitgezonderd
en voor vivantie afgetrokken worde ook zal ider Jaar
twee beurten tot het houden van het H. Avondmaal
worden afggezonderd en des Namiddags de Dankpre
dicatie behooren waargenoneb te worden maar de twee
eerste Dank predictien na dit beroep zullen op de volge
de Zondag kunnen geschieden
ook zal uwe verpligt weze om als een Bedienaar van
het Euangelium het als een zaak van het hoogste be-
lang aan te merken de Waarheden en Verstroostinge des
self overeenkomstig het ware oogmerk in den zin en geest
van Jezus en zijne Apostelen te verkondigen als een Euan
gelie voor Zondaren om door Geloof en Bekeerting Zielen
te behouden voor uwen en onzen grooten Heer en Zalig
maker om door zijn Bloed gereinigt te worden van alle
Zonde en deelgenoten van een Eeuwig geluk.
maar hebben onderlinge Verdeeldjeiden onder de Belijdes
van den Christelijke Godsdienst aanleiding gegeven tot on-
descheiden kerkgenootschappen zoo zal uwe hier in ver
pligt weze over eenkomstig met de meest algemeene Be
liojdenisse den Doopsgezinde te leeren, en hier in zal uw
ook de Jeugt en Jongelinschap tot onze Gemeente behoo
rende ider afzonderlijk na hare vatbaarheid behooren
te onderwijzen
en verder alles wat tot Aanmoediging tot het bij
[blad 110]woonen van den openbare Godsdienst der gene die tot
de Gemeente geacht worde te behooren met den Kerken
raad te helpen bevorderen om het gebrokene te heelen
en het zwakke te sterken en alles te helpen toebrengen
wat de opbouw van de Gemeente kan strekken
Indien uwe genegen is op deze voorwaarde aan onze Ge
meente als Leeraar te verbinden mits in geval van enig be
roep of herhaling van een vorig beroep in een andere
Gemeente het zelve niet eerder aan te nemen dan na de
Diakenen der vriesse sosietijt hier van in tijds kennis te
geven en onze Gemeente vier weke tijd om zich hier op
te beraden
Zoo beloofd de Gemeente van hare zijde 's Jaarlijks
tot uw tijdelijk bestaan toe te brengen een som van 325 gl
waar vab ider vierendeel Jaars een vierde zal betaald worde
een vrij woning en 's Jaarlijks 30 ton turf
In vertrouwen vertrouwen dat uwe genoegen zult neme in
deze voorwaarde en in behoorlijke overweging zult neme
het geen onze Gemeente ter bevordering van uwen dienst
aan uw gedaan heeft verwagten wij hier op schriftelijk
uw gunstig Antwoord om uwe gave als een getrouw
Dienstknegt van Jezus Christus met Liefde en genegen
heid tot ons in oonze gemeente te besteeden
[blad 111]
en uwe Leer met een Christelijke wandel te versieren
dat uwe Arbeid hier toe van vrugt en zegen onder ins
mag weze is de hartelijke wens van ons
De Broederen der Doopsge-
zinde Gemeente van Langedijk
en Koedijk en uit der zelver
Naam (was getekend)
actum Broek op Langedijk Dirk Keizer
den 25 Meij 1806 Jan Dirkmaat
Pieter van der Werf
na dat deze Brief door de Broederschap onzer Ge
meente was goedgekeurd en aan Jan Enigenburg stond over
handigd te worden besloten Dirk Keizer en Jan
Dirkmaat om uit enig liefde gaven der Leden der
Gemeente en waar in Pieter van der Werf geen deel
had genomen en daarom ook alleen onder hun bestier
berusten de volgende Brief ten geleide van de
Beroepings brief aan Jan Enigenburg overhandigen
[blad 112]
Jan Enigenburg Geachte vrind
Ten geleide van den Brief waar in uwe het Beroep
van onze Gemeente word opgedragen diend deze uw
tot herinnering dat iwe het Laatste Jaar een halve
Gilden per week meer is gegeven dan in het Contract
van den 19 Augustus 1804 was bepaals wij begeer
de hier niet anders voor tot erkentenis dat Liefde
voor ons Gemeente die Liefde Gift belooven wij uw
zel niet ophouden wanneer gij het beroep in onze
Gemeente verkiest aan te nemen s'Jaar;oks verbin
de wij ons den 25 Gulden boven het travtement
bij de beoepings Brief bepaals te geven gij kunt
er even goed aanspraak op make ten last van ons
Gemeente als op uw tractement hebt dan in dit ge-
val ons lief gelijk wij uw eerst lief gehad hebbe
wij verwagte dan dat uwe en uwe voogden ons
zoo zullen behandelen als wij uw gedaan hebbe en
als gij Lieden zelve in gelijk geval van ons wenste
behandeld te worden en blijve in deze verwagting UE
Heilwenschende vrinden was getekent
Actum Broek op Langedijk D.Keizer
Den 15 meij 1806 Jan Dirkmaat
[blad 113]
Na dat Jan Enigenburg deze Brieve ontvangen
had en met zijn voogden Namelijk Simon Grin en
Jan Struijf bijde woonende in de Zijp geraadpleegd
hebben zij gezamentlijk beslooten het beroep bij ons
aan te Nemen en voor dat de gemeente van de
Oude Sluis te bedanken de briev van de Aanneming
van het beroep was van den volgende inhoud
De Eerwaarde opzienderen en verdere
Broederschap dezer Gemeente Heil en Vreede
Na dat mij op den 6 den Meij het berope in de
Gemeente aan de Oude Sluis wierd opgedragen wierd
ik den 15 den daar aan volgend door uw Lieden
gezamentlijke Goedkeuring tot Leeraar dezen Gemeente
verkozen.
Reeds een geruime tijd den Predikbeurten als prope-
nent in deze Gemeente waargenomen hebbende heeft
het mij goed gedagt, Ja hebbe ik mij verpligt ge-
agt, het beroep in de Gemeente aan de Oude sluis
dankelijk af te slaan, en mij bij uw Lieden als
Leeraar te verbinden
Als zoodanig erkenne ik dan met Dankbaarheid
uwe agting voor mijn Persoon en dienst in mij tot
uwen Leeraar te Beroepen en verbinde mij hier
[blad 114]
Mede overeenkomstig dat Contract 't welk mij daar toe
is voorgeschreven (onder inwagting van Gods Dierbaarste
Zegeninge ) mij allzints te gedragen, de pligten en
regelen daar in vermeld, wensche ik steeds ten allen tijden
voor oogen te houden die zullen mij tot een rigtsnoer
strekke en wanneer ik hier aan beantwoorde dan zal ik
zoo ik mene uwe verwagting ten minstn mijn geweten
voldoen
De Heere Zegene dan daar toe onze poginge en deo de
zelve wel gelukken
Zoo is de wensch van hem die zig met eerbied en hoog-
agting Noemd uw Lieder Leeraar en Mede Broeder
was getekent
Jan Enigenburg
Gedagtekend
Broek op Langedijk
den 1ste Junij 1806
[blad 115]
Deze Jan Enigenburg was geboren te Schagen daar zijn
vader die tot de Gemeente van Zuidzijp behoorde woon
agtig was al vroeg lust tot de studie hebbende deed hij
zijn eerste Predicatie in de Zuidzijp in den ouderdom van
nog geen 16 jaren en wierd door Simon Grin Leeraar in
de Gemeente van de Zuidzijp verder in de gronden der
Gpdgeleerdheid onderwezen, hij deed zijn Examen voor
Domini Gaaf pel Leeraar aan de Oude Sluis en had zederd
dien tijd onze gemeente door dat Hellingman buiten staat
was als propinent bediend en wierd nu bij ons Leeraar
in den ouderdom van Jaren en in zijn dienst bevestigt
door zijn Leermeester Simon Grin op den 8 Junij 1806
prekende over de woorde van Paulus 1 tem 4 vs 11 en 12
Beveeld deze dingen en Leerdse Niemand en veragte uwe
Jonkheid maar zijt een voorbeeld der geloovige in den
woorde en wandel in liefde in den geest in geloove in
Reingheid
de bevestigde Predikte des Nademiddags zijn intreede
over de woorden van Paulus 2 Cor: 2 vs 2
want ik en hebbe niet voorgenomen iet te weten onder
uw dan Jezum Christum en dien gekruijst
[blad 116]
op den 11 Junij 1806 is de de vergadering der vriesse
sosietijt gehouden te Alkmaar
het Bleeft bij het doen der Rekening van sosietijts
Diaken dat door de vernietiging van het fonds voor buite
landze Nooden dat van onderstaande Gemeentens
in sosietijts Kas gestord was het zelve heeft opgebragt
van Alkmaar 208 - 1 - :
Barsingerhorn en Kolhorn 26 -13 - :
Beemster en Oosthuizen 51 - 5 - :
Purmerent 64 - 4 - :
Middelie en Axwijk 91 -14 - :
Helder en Huijsduijne` 9 - 4 - 4
Texel 44 - 3 - 12
Medemblik 57 -10 - :
Wormerveer 347 -14 - :
Westzanen 287 - 3 - :
Westzaandam 270 -12 -8
Lange en Koedijk 26 - 1 - :
Oudenierop 22 - 6 - :
Venhuizen 16 - 19 - :
te zamen f 1527 - 11 - :
[blad 117]
o den 15 September 1807 is door den Kerkenraad
van onze Gemeente het Navolgende geantwoord op
aan Aanschrijving van de H.Commis van binnelandsche
Zaken in Den Haag inhoudende om voor het einde
van de Maand September en Vervolgens Jaarlijks
te doen toekomen: Een opgaav van den staat onser
Gemeente get getal Zielen en Ledematen waar
uit de zelve bestaat, de namen der leeraars en
den toestant der Kerkgebouwen of Localen voor
den openbaren Eerdienst geschikt
Broek op Langedijk Den 15 September 1807
De Kerkenraad van de
Doopsgezinde Gemeente te
Lange en Koedijk
aan
De Hoofd Commis van de
Binnelandsche Zaken
Wel Eerwaarde heer
Ingevolge en ter Voldoening van uw Wel Eeerwaar
de Aanschrijving van den 16 Junij LL. geven wij
uw bij dezen kennis dat onze gemeente bestaat
uit 45 Zielen , Waar van er 21 Leden zijn
[blad 118]
en dat hunne Godsdienst in Vergadering gehouden
word in een daar toe geschikt Kerkgebouw te
Broek op Langedijk waar in den predikdienst
word waargenomen door Jan Enigenburg als
Leeraar onzer Gemeente
In vertrouwen van hier mede aan uw versoek
voldaan te hebben. Noemen wij ons met Achting
Wel: Eerwaarde Heer
Uwe Dienstwillige Dienaars
de Kerkenraad der Doopsgezinde
Gemeente te Lange en Koedijk
en uit des zelfs Naam
D. Keizer
op den 30 Augustus 1807
Is onzen Leeraar Jan Enigenburg met een Getuigenis
van zijn Lidmaatschap in de Gemeente van de Zuid
Zijp zijnde daat met den Heiligen Waterdoop bediend
op den 28 Augustus 1801 tot Lidmaat van onze
Gemeente aangenomen
[blad 119]
op Den 27 Meij 1808 is door den Kerkeraad van ons
Gemeente het Navolgende geantwoord op een aams
prijzing van de Minister van zijn Majesteit den
Koning van Holland tot de Binnelandsche Zaken
in dato den 7 Meij 1808 inhoudende om voor den
1 Junij aan dien Minister opgave te doen van der zelve
Leeraren of bestruurders en om in het vervolg dadelijk
kennis te geven wanneer door vacature of Nieuwe be-
noeming daar in verandering mogt kome
wordende wijders door dese Dispositie gehouden voor
vervallen de aanschrijving tot het doen ener Jaar
lijkze opgaaf van den staat der Respective Kerk
genoodschappen en Kerkelijke gemeentens voor den
1 october van elk Jaar vervat in des ministers besluit van den 6 Junij 1807
De kerkeraad van de de Doops
gezinde Gemeente te Langedijk
en Koedijk aan de Minister
van zijn Majesteit de KOning
van Holland tot de binnen
landsche Zaken wel Eerwaarde
Heer
[blad 120]
Ingevolge en ter voldoening van uw wel Eerwaar
de aanschrijving van den 7 Meij 1808 Nog geven
wij uw bij desen Kennis dat de Naam van de
Leeraar onser Gemeente is Jan Enigenburg en
van der zelver Bestuurders Dirk Keizer en Jan
Dirkmaat
in Vertrouwen van hier mede aan het oogmerk van
uw aan schrijving ten onzen opzigte voldaan te
hebben noemen wij ons met Achting
wel Eerwaarde Heer
uwe Dienstwillige Dienaars de
Kerkenraad der Doopsgezinde
Gemeente te Langedijk en Koe
dijk en uit des zelfs Naam
Dirk Keizer
[blad 121]
van het Gemeente Bestuur van Broek op
Langedijk heeft de Kerkeraad van ons Gemeente
ontvagen een Aanschrijving van den Landdrost van
Amstelland in Dato 26 Junij 1808 waar in
gevraagd word
opgave van het getal der Personen tot de verschillende
Godsdienstige gezindheid behoorende
A opgave van de Kerken en Sijnagogen en van de
bezittingen en Inkomsten der verschillende Godsdienst
Gezindheden met aanwijzing der Gezindheid aan welke
de grootste kerken toebehooren
B van de Inrichting welk aan elk der Gezindheden
eigen zijn
C van de Semenarium en dergelijke Inrichtinge
D van de voordeelen welkr aan de bezondere Gezindhe
den eigen zijn
E van de Lasten welk aan hen in 't bezonder eigen zijn
en zulks voor alle gezindheden zonder uitzondering
Bij elk der voorgestelde vragen alwaar zulks mogt te
pas komen op te geven de verbetering waar voor de on
derwerpen waar voor de zelve vantbaar zijn zoo veel moge
lijk met berekening gestaaft en op de ondervinding steunen
als mede met opgaav der middelen welk daa toe zouden
behooren te worden aangewend en der kosten welk daar
toe zouden moeten worden besteed
[blad 122]
waar op door onze Kerkenraad Geantwoord is
Betrekkelijk het getal der Persoonen tot onse Gezindheid of
Gemeente behoorende zoo als buiten het Dorp woonende
bedraagd te samen 45 persoonen
A Dat de bezitting en Inkomsten onser Gemeente bestaat
in een Kerk gebouw een huijsje bewoond door den Leer
aar enig land en Enige wijnige binnelandsche Effec
ten waar van onze Gemeente de inkomsten geniet
de wekelijkse collecte zijnde daar en boven het te
kort komende door liefde giften van Weldadige Lieden
zoo in als buiten de Gemeente tot heden vervuld ge
worden
B de Inrichting van onse Gemeente bestaat in het waar
nemen van de Predikdienst door onsen Leeraar het be
stier van onse Gemeente en den zleve goederen door
drie Diakenen waar van tans een plaats vaceerd
C bezondere voordeelen boven de Reeds gemelde hebben bij
ons gemeente geen plaats
E en eindelijk bezondere lasten of beswaarnisse hebben
onse Gemeente zoo niet gedrukt dat wij over de zelve Rede
aan van Klagten zouden kunnen inbrengen Integen
deel hebben wij stof van Dankerkentemis dat wij onse
Godsdienst zoo vrij en onverhinderd mogen beleve
Den 22 Julij 1808
op den 15 februarij 1809 zijn de Attestatien van
Aagje A Dik, Grietje P Werf en Antje Vis uit onze
Gemeente overgezonden na Westgrafdijk
Zijnde het getuigschrift van Pieter van der Werf
uitgesteld tot dat hij nader met de Gemeente is versoent
op den 30 April 1809 zijn door onzen Leeraar Jan
Enigenburg in onze Gemeente met den H. Waterdoop
bedient Dirk Jansz Dirkmaat en Antje D. Keizer
bestaande onze Gemeente tegenwoordig uit de
Navolgende Leden
Jan Enigenburg als Leeraar
Diek Keizer als Diaken
Jan Dirkmaat als Diaken
Dirk Bergen
Louris Dik
Aarjen Luikes
Pieter Koorn
Pieter Dirkmaat
Willem Dirkmaat
Sijmon Dirkmaat
Dirk Jansz Dirkmaat
[blad 124]
Pieter van der Werf een onversoend Broeder
Jan keizer te Koedijk
Dirk Dirksz Dirkmaat te Opmeer
Pieter Grin te Alkmaar

Trijntje Dirkmaat
Trijntje Louris Dik
Lijsbet Werf
Antje Keizer
Grietje Moolenaar te Oterleek
op den 28 Julij 1809 heeft de Kerkenraad onzer
Gemeente een Missive ontvangen van de Diakenen
der vriessche Doopsgezinde sosietijt van de Navol
gende inhoud
Geachte Vrinde en Broeders
Alzzo bij ons en in amdere Steden en Plaats
een aanschrijving is gedaan door den Hr Land
drost in dato den 9 van Hooijmaand om opgave
te doen van Jongelingen 16 Jaren en oud welke door
UE geallimenteerd mogten worden en bekwaam zijn
in den Wapenhandel, zoo is door de vriessche
sosietijt Diakenen gerezolveerd om aam onze
[dlad 125]
Respecive Gemeente Besturen aan te schrijven en
te versoeken indien gij lieden ook zoodanige Mis
sive mogt ontvangen hebben of nog mogte ont
vangen op de zelve aldus te Antwoorden
'' Dat wij onder alle verschuldigde Reverentie
'' vermenen verschoond te zijn het getal der
'' Jongelingen van 16 Jaren oud en tot den Wapen
'' handel bekwaam aan zijn E optegeven: uit
'' hoofde van een gunstige verklaring van zijn
'' Majesteit den Koning van den 18 December
'' 1806 aan de Gemeente van Haarlem en
'' Rotterdan op hunne Requesten ontvangen
'' waar bij de Doopsgezinde door het gansche
'' Rijk van den wapenhamdel zeer gunstig
'' gelibereerd od bevrijd zijn geworden
Wij vermeende tot hier van kennis te moeten geven
op dat men uit een mond en Pen zoude kunnen
antwoorden doch heeft UE geen aanschrijving is
ook het antwoord onnoodig
waar mede blijve na toewensching van
den goede uitslag desen waarde vrinde
u E Genegen vrinden en Broeders
C. Bruijnvis als sosietijts
Diaken
[blad 126]
NB en dewijl om Gemeente --oes aangaande geen
aanschrijving ontvangen heeft zijn wij bevrijd
gebleven hier op te Antwoorden

op aanschrijving van den Minister van Binnen
landsche Zaken van het voormalig Konikrijk
Holland in dato den 27 van Hooijmand 1810
aan alle Kerkelijken Genootschappen om op te
geven hun aandeel in de Publike schuld is in
dato den 7 Augustus 1810 aan hen opgegeven
dat de zelve bestont
De Diaconie der Doopsgezinde
gemeente te Langdijk in het
grootboek der Publuke schuld
L-L deel 2 folio 198 cappit'3100 a 212 pc f 77-10
een Rissepis groot in cap. 500 a 5 pc f 25-0
3600 Intrest f 102-10
[blad 127]
Op Aanschrijving van den Minister van Eere
dienst aan het Gemeente bestuur te Broek
op Langedijk in de Maand November 1810
is Door den Kerkenraad der Doopsgezinde Ge
meente de Navolgende staat opgegevn om in
de hun toegezonden tabelle in te vullen
de naam van de Leeraar Jan Enigenburg
zijn ouderdom 24 jaar
De Naam van de Diakenen Dirk Keizer
en Jan Dirkmaat
tabel No 6
Gezindheid tot welke de zelve behooren?
Doopsgezinde
Getal der Kerken en derzelve Naam of enige
andere onderscheiding Een
Geboud door wien? door de Gemeente
Wanneer ?ons niet bekend
Der zelver Grootheid berekent naar het ge
tal Persoonen welke het in zich kan bevatten
70 a 80 Peroonen
[blad 128]
in welke staat de zelve Kerken zijn? Enigzinds
Bouwvallig
Pastorien
Der zleve Getal Een
Geboud oft gekogt door wien gekogt door de
Gemeente
Wanneer In 't Jaar 1782
Vaste Goederen
oorsprong van de Zleve? zoo voor ons bekent is
gekogt
Aard van de zleve? Landerijen
Jaarlijks inkomen 70 Gulden na aftrek van be
lasting
Renten
oorsprong van de zelve? Door de Gemeente gekogt
op Wien? Het voormalig Koninkrijk Holland
Jaarlijks Inkomen Tegenwoordig 34 gl 3 st 5 penn
Totaal der Jaarlijkse Inkomsten 104 gl 3 st 5 penn
Atigaren
Aard der uitgaven? Tracrement aan de Leeraar
onderhoud aan de Kerk en Pastorie
NB Dit is een andere Tabel nog Nader Gespecifeert
Namentlijk 350 Gilden aan tractement voor de
[blad 129]
Leeraar 25 gulden aan turf 25 Gulden voor
onderhoud van de Pastorie en 25 Gulden voor
Jaarlijksbeloop? 245 gl te zamen
Schulden
Deze zijn niet opgegeven om dat er begrepen
worde dat de belasting van Dijk en Molengeld
eigentlijk Jaarlijksche uitgaven waren en dese
Reeds van de Inkomsten der Landerijen waren afge
trokken
Totaal der Jaarlijksche uitgaven en schulden
425 Gulden
zuivere Jaarkijksche Inkomsten 104 gl 3 st 5 penn
Aanmerkinge
Komt een te kort van 320 Gl 16 st 11 penningen
dit is vermeerderd door de vermindering van 's
lands Intreste voorts is het te vooren aange
vuld door Liefde giften van Weldadige lieden
zoo als buijten de Gemeente die door de
vermindering der Inkomsten buijten staat gera
ken dit langer te kunnen doen
Deze Aanmerking was er bij de opgaav
Gevoegd
[blad 130]
Bij gelegenheid van de vermindering der Intreste der
Publike schuld in den Jaar 1810 is er een commissie
onder de Doopsgezinde werkzaam geweest ter bevorde
ring van een Algemene vereiging der Doopsgezinde
in den jare 1811 het Antwoord van onze Kerkenraad op
der zelver Aanschrijving was van den volgende in
houd
Copie
De Commissie werkzaam tot fr verenigin der
Doopsgezind Gemeentens in Holland
Waarde broeders in Christus
De Aanschrijving van de Gemeente Haarlem
van den 18 Januarij die van ons den 24 Maart met het
ontwerp van vereniging der Doopsgezinde Gemeente
en die van den 26 Mei hebben wij alle ontvangen
met aandoening vernamen wij de Akelige toestand
van het Kweekschool voor den Predikdienst bij ons
Doopgezinde te Amsterdam en de gevolgen die hier in
leggen opgesloten ter behoudens van de predikdienst
in de onderscheieden gemeentens van ons Kerkgenootschap
Dat de Doopsgezind Gemeentens tot een Liachaam
en vereingd worde ter bevordering van den openbaren eerdienst
en het Godsdienztig onderwijs Agten wij niet allen niet
tog maar ook Noodzakelijk Eendragt maakt Magt
[blad 131]
om gezamentlijk ten behoudenis van ons Kerkgenoot
schap mede te werken
den Arbeid die uwe ter bevordering van dit oogmerk
geamentlijk hebben aangewend met een ontwerp van
vereniging voor te dragen was ons aangenaam
De voorgeslagen verandering in sommige Articelen
verzagten na ons gedagten het uitzigt om voor behoef
tige gemeentens enigsins ligten Proponenten te ver
krijgen en Leeraren te onderhouden die geschikt zijn om
op klijne tractementen van dienst te kunnen wezen
het is ons daarom te meerder tot genoegen en hope
dat hety een middel mag weze waar door het bedoel
de oogmerk mag berijkt worde
wij hadde ons Antwoord op uw Aanschrijvinge
uitgesteld tot dat het ontwerp van Vereniging zoo
als wij begrijpen dat nu gedaan word was vastge
steld wij oordeelde dit tijdstip voor de omstandighe
den van ons gemeente dan het geschikst om dat wij
zoo wijnig ter bevordering van dese vereniging konde
toebrengen hoe zeer dat wij er anders voor ware en
nu versoeken als een lid van deze sosietijt te worden
aangemerkt
Dat onze Gemeente enige onderstand geniet van de
vriessen sosietijt tot tractement van onze Leeraar
zal sommige uwer bekent wese hoe zou dit staat
[blad 132]
te verminderen zzl een die met de omstandigheden van
dese sosietijt bekent is ligt te begrijpen
egter gevoelen de Leden onzer gemeente de Noodzakelijk
heid om iets bij te dragen tot onderstant van de Alge
mene Kas maar de financieele omstandigheden van ons
gemeente bezwaren onze Leden zoo veel om nog enigsins
gaande te blijven dat wij er tegenwoordig nog geen door
zigt in hebbe hoe het met het bestaan van ons ge-
meente en Leeraar zal afloope egter vinden wij ons
verpligt als leden bereidwilligheid te toonen en geven
uw bij dezen kennis dat wij dit Jaar een som bvan 14 Gl
aan de Algemene Kas zullen bijdragen wij begrijpen
wel dat wijnig aan de grootheid der behoefte kan
toebrengen maar wij vertrouwen dat uwe de omstandig
heden van ons gemeente in Aanmerking zult nemen
en het als een bwijs zult aanmerke van de harte
lijke belang stelling onzer Leden om het Doopsge
zinde Kerkgenootschap staande te houden
Dat de benoeming van Personen tot het Algemeen
Bestuur voor de behoudenis van ons Doopsgezinde
Kerkgenootschap in alzijn belangen gelukkig mag
uit vallen dat onze goede hemelsche Vader de beste
Zijner Zegeningen Rijkelijk mag uitstorten over uwe
Personen en Welmende bedoelinge in zulk een gewig
[blad 133]
tig werk aan den Dag gelegd dat het zelve de
grondslag tot een Algemene Vereniging ter behoude-
nis en Bloij van ons Keerkgenoodschap mag we
ze is met Hartleijk Wensen en noeme ons met op
regte Cjristelijke Liefde waarde Broeders en Christus
uwe Dienstvaardige en toegenegen
Broeders de Kerkenraad der Doopsge
zinde Gemeente te Langedijk
was getekent
Jan Enigenburg Leeraar
Dirk Keizer schriber
Jan Dirkmaat
[blad 134]
Copie
Aan het bestuur van de Algemene Doops
gezinde sosietijt Waarde Broeders in
Christus
Wij hebben u Wel Eerwaarde verslag der Han
delinge van het Bestuur van de Algemene
Sosutijt der doopsgezinde ter bevordering van
den Predikdienst van den 31 Augustus 11
wel ontvangenn
De Contributien der Leden onzer Gemeente
hebben wij met die van Alkmaar ter bezui
niging van onkaste mede gezonden
Het is met ons Leedwezen dat wij ons in
de Noodazakelijkheid bevinden om volgens u
uitnodiging onze Gemeente als behoeftig aan
uw wel Eerwaarde voort te dragen
Wij hebben Leeraar wiens tractement is
350 gild. vrije woniong en 30 ton turf
de staat van ons Inkomen bestaat in de
Intrest van het aandeel der Gemeente in de
Piblike Schuld het welk op een derde gere
duceerd bedraagd 34 gl 3 st 4 penn.
[blad 135]
transport 34 = 3 = 4
De huur van Lande aan ons Gemeente
toebehoorende, bedraagd na aftrek van ver
pnding Dijk en MOlengeld tans daar er
vermindering in te vreezen is zuiver 58 = 7 = 6
de toelage der vriessche sosietijt daar ons
gemeente een lid van is, is geweest
265 gl uit onvermogen van de sosietijts
Kas wierd dit generaal in 't Jaar 1807
van alle trekkende Gemeentes der sosi
etijt verminderd met 30 pc en heeft tot
op dit Jaar toe Bedragen 185 gl 10st
van dit Jaar deze van te voren reeds ver
minderde som op 50pc gebragt zijnde
bedraagd dus nu 92 = 15 =:
zoo dat de ontvang bedraagd f 185 = 5 = 30
Hier bij het Tractement van den leer
aar buiten de vrije woning en Turf
vergeliken zijnde bedragende 350 = : = :
De tegenwoordige ontvang bij de uit
gaav alleen aan Tractement vergeleken
zijnde onstaat een Difivcit van 164 = 14 = 6
Daar de Redutie den Intrest ons
een verlies teobrengt van 68 = 6 = 8
en de verminderde toelage
der sosietijt een verlies van 172 = 5 = :
zijn ons Inkomste verminders 240 =11 = 8
[blad 136]
Hoe zeer de Leden onzer Gemeente in het onderhoud van
de vrije woning der Leeraar de turf het onderhoud van
de Kerk en alle andere behoeftens der Gemeente te voor
zien genegen zijn, zoo Blijft het te kort van de 164 gl
ter aanvulling van het Tractement voor den Leeraar
voor de wijnig vermogende van een Gemeente van 20 le
den te swaar
En wij vertrouwen dat u Wel Eerwaarde wel obertuijt
zult wezen dat dit Tractement zoo laag is dat het
bijna voor geen vermindering vatbaar is.
Wij vreezen wel dat er bij u Wel Eerwaarde van alle
kanten zich vele behoeftens onder de Gemeentens zullen
op doen die hoe zeer wij op uwe welwillendheid volko
men vertrouwen voor uw onmogelijk zullen zijn te ver
vullen, de Nood dringt ons egter om in deze ongele
genheid ons tot uw wel Eerwaarde te keeren met
vriendelijk versoek om voor zoo van de omstandigheden
der behoefte en het vermogen der sosietijt zulks mogen
toelaten ook mede deelgenoten te mogen worde van
uwe Weldade en onderstant van 164 gl te mogen
geniet voor het Tractement van onzen Leeraar
In vertrouwen van uwe hulp en bijstant in deze
Nood in verwagting van uw Wel Eerwaarde genegen
heit 't onswaards terwijl wij aan onze zijde genegen
zijn zoo veel bijstant te bieden als ons vermogen toe
laat ter behoudenis der sosietijt en van ons gemeente
blijven wij in gunstig verwagten enz
was getekent Jan Enigenburg Leeraar
den 17 october Dirk keizer Schribe
1811 Jan Dirkmaat
[blad 137]
Den 4 december 1811 wierd onze Kerken
raad Antwoord op deze voorgaande Missive
toegezonden de hoofdzakelijke inhoud van de
ze voorgenaamd Word in dese navolgende Mi
sive die onze kerkenraad in Antwoord zond
in dato den 14 Deember te kennen gegeven
Eerwaarde Vrinden
Wij hebben met blijdschap u Eerw. missi
ve van den 4 deser ontvangen, waar in ons
wierd te kennen gegeven dat de Commissie
belast met de verdeeling der penninge aan
behoftige Gemeentens, ten behoeve van on
zen Leeraar geschikt heeft een somma van
75 Guld.
onzen leeraar en overige leden den kerken
raad betuijgen aan de Commisssie hunnen groot
ste Dankbaarheid voor UW Eerw. gunstig
aandenken aan onzen Leeraar tot instant
houding van ons Gemeente
Wij zenden u Eerwaarde de kwitantie ge-
tekend te rug met Vrindelijk versoek om het
geld met den brenger deses mede te geven
en blijven na Minsame groetenisse
onder toewensching dat onze Goede
blad 138]
hemelsche Vader uwe Heilzame poginge ter in
standhouding van ons Doopsgezinde Kerkgenoodschap
Rijkelijk met zijnen Zegen begunstige enz:
het adres van dezen brief was Aan den Heer Jan
Ananias Willink op de keizersgragt bij de leligragt
te Amsterdam Mo 313

De kerkenraad der Doopsgezinde gemeente
Lange & Koedijk. Aan het bestuur van de
algemene sosietijt. Waarde Broeders in Christus
die onzen Leeraar voorleden jaar tot instandhiud
ing van ons gemeente van uw Eerw. ontvangen heeft
de Contributien der Leden onzer gemeente voor dit
jaar hebben wij met die van Alkmaar ter bezuini
ging van onkosten mede gezonden
volgens uw Eerw. berigt wegens den staat der
Sositijt voor den Jare 1812 vinden wij ons verpligt uw
op nieuw te versoeken om voor dit jaar wederom
enige onderstant voor het tractement van onzen
Leeraar te mogen genieten en ten uwer kennis te
brengen dat de toestant onzer Gemeente in zoo
verre verergerd is dat wij voorleden Jaar van de
[blad 139]
vriessche sosietijt tot onderstant van het tracte
ment van onzen Leeraar 92 gl 15 st genoten, maar
't welk on dit Jaar op 46 gl 7 st 8 penn verminders
is, de onderstand die de leden der vriessche gemeen
tens toebrenge voor behoeftige word aan de algemeene
sosietijt gegeven en de vriesche sosietijt kan niet meer
uit deelen als de Verminderde Intrest hunnen Cappitalen
toelaten, dies zal uw E ligt begrijpe dat de be
groote, voorleden Jaar hebben wij de finanti
eelen toestand van ontvang en uitgaav aan uw
Eerw. opgegeven wanneer dese vermindering hier
bij vergeleken word houden wij ons verscherd dat
u Eerw. wel overtuijgd zult weze dat wij uw met
billijke Reden versoeken om eenig vermeerdeing
der toelage ter gemoedkoming van dit ons verlies.
In vertrouwen op uw hulp in verwagting van
UE genegenheid te onswaards in soo verdwer omstan
digheden der sosietijt dit enigsins toelate met ver
zekering dat wij aan onze zijde genegen zijn
zoo veel bijstand ter behoudenis den sosietijt en
van ons gemeete toetebrengen als ons vermogen
toelaat blijven wij in gunstige verwagting
[blad 140]
copie van het voorzoek om onderstant
van de Algemene Doopsgezinde Sosietij
in Holland voor het Jaar 1813
Wel Eerwaarde Heeren
Wij Achten het een van onze voornaamste Pligten
UE hartelijk Dank te betuigen voor de toelage die
onzen Leeraar voorleden Jaar tot instanthouding
van onze Gemeente van UE heeft intvangen
de Contributie der Leden onzer Gemeente hebben
wij te Alkmaar overgegeven om ter bezuiniging
van onkoste met die van deze Gemeente overge
zonden te worden
Volgens u Eerwaarde bericht wegens den staat
der sosietijt voor den Jare 1813 nemen wij de
vrijheid en vinden ons verpligt UE op Nieuw
te versoeken ons voor dit Jaar wederom enige
onderstand voor het tractement van onzen Leer
aar Jan Enigenburg te mogen genieten
en ter kennis van UE te brengen dat de behoef
tige staat van onse Gemeente om onzen Leeraar
te onderhouden nog de zelve us als in het voor
gaande Jaar.
[blad 141]
Garen wenschen wij noch eenige vermeerde
ring der toelage te mogen geniete wanneer
de hier toe afgezonderde Zom waar over UE
ten dien vinde kan beschikken hier toe enigsins
toerijkend was vermits onzen Leeraar veel in de
te kortkoming van zijn tractement door ons uit
geloofde klijne tractement moet lijden
In vertrouwen op UE genegenheid te onswaards
in verwagting op uw hulp met verscheringe dat
wij aan onze zijde genegen ziijn zoo van bijs----
toe te brengen als ons vermogen toelaat
wenschen wij UE dat onzen goeden hemel
schen Vader al uw Poginge ten besten van
ons Kerkgenootschap aangevend met zijn
dierbare zegen begubstige
en zijn met de meeste Achting UE
DW Vrinden de Kerkenraad voornoemd en uit
den 7 September 1813
Het adres aan Bestuurders der Al
gemene Doopsgezinde sosietijt in Holland
Af te geven aan den Heer H.Kloppen
Makelaar op de Cingel te Amsterdam
[bald 142]
Den 14 April 1814 is door onsen Leeraar
Jan Enigenburg den Heilige Waterdoop bed
iend aan Dirk Willemsz Dirkmaat
bestaande onze Gemeente uijt de Navolgende
Leden
Manspersoonen
Jan Enigenburg Leeraar
Dirk Keizer Diaken
Jan Dirkmaar Diaken
Louris Dik
Aarjen Kuijkes
Pieter Koorn
Pieter Dirkmaat
Willem Dirkmaat
Sijmon Dirkmaat
Diek Jansz Dirkmaat
Dirk Willemsz Dirkmaat
Dirk Dirksz Dirkmaat te Opmeer
Jan Keizer te Koedijk
vrouwspersoonen
Trijntje Louris Dik
Lijsbet Dirks Keizer
Grietje Molenaar
Den 16 April 1815 is door onzen Leeraar Jan Eni
genburg den Heiligen Waterdoop bediend aan
Maartje Lijkes bestaande onze Gemeente met haar
nog uit bovenstaande personen
[blad 143]
In gevolge een Aanschrijving van den Heer
Commissaris van het Arondisement Alkmaar
in dato den 28 feb 1814 gevraagd zijnde
uit welke fonsen voor 1795 en Naderhand
tot nu toe de Tractementen der geestelij
ke zijn betaald
is aan de Burgemeester van Broek op
Langedijk het navolgende Antwoord gerigt
en ingezonden
De kerkenraad der Mennonite
Gemeente te Lange & Koedijk
Aan
De Burgemeester van Broek op
Langedijk
Mijn Heer de Burgemeester
Ingevolge een door u ontvangen Aanschrijving
van den Heer Commissaris van het Arrondid
dement Alkmaar in Dato den 28 feb. 1814
van u versogt zijnde een opgaav te doen van
de tractementen der Kerkelijke Leeraars heb
ben wij de Eer ten opzicht van onze Gemeen
te optegeven
[blad 144]
Dat voor het Jaar 1795 tot het Tractement
der Leeraar onzen Gemeente 150 Gl wierd be
taald uit de Intresten der Landerijen en Effec
ten aan de Gemeente toebehoorende en het te
kort komende uit de Liefde giften in en buiten
de Gemeente
Het welk heeft voortgeduurt tot op de Re
ducictie der Intreste van 's Lands Effecte wan
neer de Inkomsten der Landerijen en Effecten
niet meer dan 100 Gl hebben kunnen opbren
gen en het te kortkomende tot het tractement
der Leeraar zoo veel mogelijk door Liefde gif
ten in en buiten de Gemeente is bij gedra
gen en voor zoo ver dit niet toereikend is
door den Leeraar word geleden
In vertrouwen van hier mede aan de Intentie
deser aanschrijving te hebben voldaan hebben
wij de Eer ons met de Meeste Achting te
Noemen
Ue Dienstwillige
De Kerkenraad voornoemd
Broek op Lange en uit den zelven Naam
dijk den 28 was getekend
Maart 1814 Jan Enigenburg
Jan Dirkmaat
[blad 145]
copie van een Brief door ons afgezonden aan
Izaac Messchaart bij gelegenheid van het toezen
den van een Liefde gift staande ter zijner bezorging
tot bijdragen van het tractement van onzer Leeraar
Broek op Langedijk den august 1814
Izaac Messchaart Zeer Geachte vrind
Wij zende UE hier nevens de kwitantie volgens
u versoek in u Missive van den 28 Julij LL
met betuijging van Hartelijke Dankbaarheid aan
u en UE mede Administrateiten, voor den onder
stand die gij ten behoeve van het tractement van
onzer Leeraar ons hebt toe gezonden ter beorde
ring van de verkondiging der waarheden van
het Dierbaar Euangelium van Jezus Christus
in onze Gemeente
Wij hebben de zelve ontvangen onder de
Dankbare erkentenis der weldade der goddelijke
goedheid dat wij nog daar toe de gelegenheid
mogen hebbe om bij alle gepaste gelegenhe
den dit te mogen hooren in een tijd dat het door
de Reductie der Intreste zoo moeilijk valt voor
kleine en daar bij behoeftige gemeentens
van een Leeraar voorsien te weten en hier
van het Noodige onderhoud te versorgen te meer
daar UE noch hope heeft bij het geregeld
gaan der betaling den Intresten aan her verlan
gen van ons en vele te zullen kunnen voldoen
[blad 146]
In hoope dat UE gelegenheid tot helpen
in standhouden van onze Gemeente mag voortdire
zijn wij na hartelijke groetenis aan UE en ---
de Adminnistrature
UE Dienstwillige vrienden en
Broeders de kerkenraad der Doops
gezinde gemeente te Langendijk
en uit der zelve Naam
D:K
model der Kwitantie
Ik ondergeschreven Diaken der Doopsgezinde
gemeente te Langedijk bekenne ontvangen te
hebben bam Izaac Messchaart een somma van
37 gl 10 st strekkende tot bijdrage van het Trac
tement van onzen Leeraar Jan Enigenburg
Den 7 Augustus 1814
D:K
[blad 147]
Copie van voordragt aan zijn Koning
lijke Majesteit den Koning door onze gemee
te tot ondersteunig van het tractement van den
Leeraar gedaan in de maand junij 1815
Aan Zijne Majesteit
den Koning der Neder-
lande prinse van Oranje
Nassau Groothertog van
Luxemburg enz. enz. enz.
Geven met de Diepsten eerbied te kennen Jan
Enigenburg Leeraar der Doopsgezinde Gemeen
te te Langedijk en Koedijk kwartier Alkmaar
Provincie Noordholland en Jan Dirkmaat
Diaken der zelfde Gemeente Broek op Lange
dijk woonachtig dat voor de Nootolttige re
volutie van den Jare 1795 het Leeraars tracte
ment werd betaald deels uit de geringe revenu
en der landerijen deels uit den Intrest der Ef
fecten of (eigenlijk gezegd ) aan de Diakonie den
zelve toebehoorende terwijl het kortkomende
uit Liefde giften in en buiten de gemeente werd
[blad 148]
gevonden dat die wijze van betaling heeft voortge
duurd tot aan de reductie der Effecten daar aan
een einde maakte door welke ruiniese? mesure
de inkomsten zoodanig zijn vermionderd dat zij
te Zamen tot op de geringe som van 100 -: -:
zijn gebragt terwijl door dien zelfden maatre-
gel mitsgaders door de meer en meer toenemende
verarming der gegoede ledematen van der Re
kwestranten Kerkgenootschap ook in die zelfde
wenzigheid de Liefde giften zijn verminderd
zodanig dat de Kerkenraad zich thans ten
enemale buiten staat bevind zijnen Leeraar
slegts een vierde gedeelte van het hem Compete
rende tractement verschaffen waar van de vader
lijke tusschenkomst van Uwe Majesteit het
noodzakelijk gevolg zoude worden waar uit te gelijk
de vernietiging der opendara Godsdienstoefening
en met de zelve de Aankwekeing van deugd
en goede zeden zoo Noodzakelijk voor het geluk
der maarschappij en het zij met alle Nedrig
heid gezegd bij het Kerkgenootschap der Doops
gezinde op zeer hoogen Prijs gesteld zouden
voortvloeien dat door zoo zeer gewenschte
[Blad 149]
en zoo zigtbaar door de Goddelijke voorzienigheid
gezgenende te rug komt van uwe Majesteit in het
al te lang gezugt hebbende doch thans herboren
vaderland ons aller Souberein de teugels van het be
wind der Nederlanden in handen te nemen het
vreemde geweld en met het zelve het zede bedervens
bestuur, dank zij de Goddelijke Goedheid vernietigt
zijnde de Rekwestranten mat alle Regt hopen
mogen op den bijstand van uwe Majesteit tot
in standhouding van den openbare Christelijke
Godsdienst, welke bijstand ook reeds aan andere
Christen Kerkgenootschappen in den Nederlande door
Uwe Majesteit goedgunstig is verleend geworden
en keeren de Rekwestraneten zich mits dien tot
het uwe Majesteit met ootmoedig versoek dat
het uwe Majesteit in aanmerking nemende
al het hier voren geallegureerde goedgunstige
lijk moge behage, om aan den Leeraar den Doops
gezinde Gemeente van Langedijk en Koedijk te
verlenen een vast Jaarlijks tractement voor 400
Gulden en daar van aan hun te doen uitreiken
Uwen Majesteit Hoogstgunstige Dispositie
in forme
't welk doende M
A.v. d. Vijvers foll.
[blad 150]
Het Voorgaande Rekwest door den Minister
van Binnelandsche Zaken Aan den Heer
Staatsraad Gouverneur, en door ham aan
den Burgemeester van Koedijk gezinden
zijnden met een last om met den Burgemeester van
Broek op Langedijk Communicatief hier op
te Rapporteeren is het volgende rapport
hier o ingezinden
Koedijk den 20 Julij 1815
De Burgemeester van Noord-
Holland
Hoog Edel Gestrenge Heer
Ingevolge de bij ons bij Apostille in dato
20 Junij ontvangen en hier neven weder te
rug gaande stuk betrekkelijk de Doopsgezinde
Gemeente te Langen en Koedijk, heb ik Commu
nicatief met de Burgemeester van Broek op Lan
gedijk de eer Uwe Exelentie te Rapporteeren
[blad 151]
Dat ik na informatie genomen hebbende van
de Landerijen toebehoorende aandeze gemeente be
vonden heb dat de zelve geen 100 Gulden zuiverev revenu
's Jaarlijks kunnen opbrengen
dat de zelve geen Effecten bezit waar uit het tracte
ment van den Leeraar kan gevonden worde en dat eg
ter de Reductie der Effecten van groot Nadeel aan deze
Gemeente heeft veroorzaakt vermits voor de reductie
het tractement wierd gevonden uit Liefde giften (niet
alleen van de leden dezer Gemeente maar zelfs uit
die van andere meer vermogende Gemeentens van dit
Kerkgenootschap
Daar nu deze Laatsgenoemde Gemeentens ook hun
eigen Leeraren hebben te onderhouden en door de Reductie
der Intrest zelve onvermogend wierden als ook dat zij door
het vermeerderen van het getal hunnen Arme hunne
Liefde giften zelve Noodig kregen gerakten zij buiten
staat een Leeraar als deze te kunnen helpen.
gelijk ook om even gemelde Redenen de Diaconie alhier
heeft moeten ophouden hun subsiedie die zij voor dezen
aan den Leeraar gaven aan de zelve uit te betalen
Hier door dan deze gemeente aan zijn eigen lot over
gelaten zijnde is het hun eigen Leden onmogelijk en boven
vermogen hoe veel Liefde zij ook voor den godsdienst hebbe
dit te kunnen goed maken veel minder uithouden zoo dat
de Leeraar al jaren agtereen, aanmerkelijk veel in zijn
wettig tractement heeft moeten lijden waar door de blijve
[blad 152]
van verarmning aan alle uitwendige omstandigheden
van den Leeraar genoeg kenbaar zijn
Ik kan dus niet af zijn om anders dan foforabel??
op dit Rekwest te Rapporteeren te meer daar er geen
gemeente in den omtrek bestaat daar de zelve mede
zoude kunnen Gecombineerd worden en er tevens bij te
voegen dat de vreedzame Geneigtheid van de Leeraar en
des zelve gemeente overwaardig is dat door een gunsti
ge Dispositie aan des zelfs versoek door zijn Majesteit
goedgunstiglijk mag worde voldaan
Ik heb de Eer mij met de Meest verschuldigde
hoogachting te noemen
Hoog Edele Gestrenge Heer
Uw hoog Edel Gest Dienaar
De Burgemeester voornoemd
was getekend
Jan Groenewoud